مبینا کبیری

این نوشتار نقش آفرینی پداگوژی را در آموزش مفاهیم تربیتی در داستان «أنا و جمانه» مورد بررسی قرار داده است. داستان «أنا و جمانه» از داستان های محمود شقیر ادیب و داستانسرای مشهور فلسطینی است که به شرح مشکلات مردم مظلوم فلسطین می پردازد. نگارندگان در این پژوهش تلاش کرده اند ضمن ارزیابی پداگوژی، به عنوان هنر و علمی که کودکان را برای یادگیری بهتر، بیشتر و دقیق تر یاری می رساند، أثر آن را در تعلیم آموزه های متعالی این داستان بررسی و تحلیل نمایند. پرداختن به موضوع بدین دلیل ضروری است که علیرغم اهمیت بسیار زیاد مفاهیم تعلیمی در آثار محمود شقیر، تاکنون به نقش پداگوژی در تأثیرگذاری و ماندگاری تعالیم این داستان ها بر روح و جان کودکان که مخاطبان اصلی داستان های او هستند، پرداخته نشده است. به همین منظور نگارندگانِ این جستار، با روشی توصیفی - تحلیلی، داستان «أنا و جمانه» را از منظر پداگوژیِ ادبیات کودک مورد واکاوی قرار داده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که پداگوژی به نویسنده کمک کرده است از طریق بازی و در قالب گفتگوهای کودکانه ی آنان با یکدیگر، درس مقاومت را به صورت غیرمستقیم در لایه های پنهان داستان به کودکان تعلیم نماید. بدین ترتیب، به کارگیری مؤثر عناصر پداگوژیک در روایت داستان «أنا و جمانه» تأثیرگذاری و ماندگاری آموزه های تربیتی و اجتماعی آن را در ذهن مخاطبان خردسال افزایش می دهد.  

ادبیات تطبیقی مشابهت های محتوایی و ساختاری میان آثار نویسندگانی از فرهنگ های گوناگون را بررسی می کند. این پژوهش به مقایسه ی تطبیقی داستان های «قریه الحروف» اثر محمود شقیر و «درخت ستاره» اثر قنبر شکری می پردازد و این دو داستان را با بهره گیری از نظریه ی ریخت شناسی، به صورت توصیفی تحلیلی، بر پایه ی مکتب آمریکاییِ ادبیات تطبیقی بررسی می کند. پژوهش حاضر به دنبال این است که میزان تطابق دو داستان را با نظریه ی ریخت شناسی پراپ دریابد. یافته های تحقیق نشان می دهد که در خویشکاری های موجود در دو داستان، نمی توان متوجه تفاوت چشمگیری شد و تنها اختلاف موجود به صحنه ی آغازین دو داستان بازمی گردد. هم چنین بیشتر کنش ها، شکلی غیرفیزیکی و درونی دارند. بیشتر خویشکاری های یافت شده برای کودکان شکلی لطیف و فهمیدنی دارند و به نوعی به منظور رشد شخصیتی از آن ها استفاده شده است و ازاین رو می توان گفت که هر دو نویسنده موفق بوده اند. هم چنین باوجود تفاوت های فرهنگی، تقریبا به ارزش های یکسانی در این آثار توجه شده است و تفاوت فرهنگی لزوماً باعث تفاوت های چشمگیر نشده است.