بررسی کیفی مؤلفه های موثر برنظارت والدین در مدیریت شکاف نسلی بر نوجوانان خود(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
پژوهشنامه سبک زندگی سال ۱۱ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۰
53 - 88
حوزههای تخصصی:
این مطالعه با هدف شناسایی موانع و تسهیلگرهای مؤثر بر نظارت والدین در مدیریت شکاف نسلی با نوجوانان در شهر تهران انجام شد. با بهرهگیری از چارچوب نظری بومشناختی برونفنبرنر و روش تحلیل مضمون، دادههای حاصل از مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ والد دارای فرزندان نوجوان با مشکلات روانی و رفتاری تحلیل گردید. درمجموع، ۵ مضمون اصلی، ۱۲ مضمون فرعی و ۳۴ مضمون پایه در چهار سطح کلانسیستم، برونسیستم، میکروسیستم، ریزسیستم و فردی شناسایی شد. یافتهها نشان داد که نظارت والدین بهشدت تحت تأثیر تغییرات در سبک زندگی مدرن، ازجمله تحولات فناورانه، تضعیف تعاملات سنتی خانواده و افزایش فشارهای اقتصادی و روانی قرار دارد. موانع موجود شامل ساختارهای فرهنگی و اقتصادی محدودکننده، ضعف نهادهای آموزشی و حمایتی، تعارضات خانوادگی و شکافهای ارزشی بین نسلی و مشکلات روانشناختی والدین بودند. در مقابل، عواملی چون حمایت اجتماعی، آموزش مهارتمحور، گفتوگوی بیننسلی و سازگاری با سبکهای جدید زندگی بهعنوان تسهیلگرهای مؤثر در تمام سطوح نمایان شدند. یافتهها تأکید میکنند که نظارت والدین بر نوجوانان پدیدهای چندلایه و پیچیده است که در بستر تحولات سریع سبک زندگی معاصر و تعامل متقابل بین عوامل ساختاری و فردی شکل میگیرد. بر این اساس، طراحی مداخلات اثربخش نیازمند رویکردی نظاممند، فرهنگی پاسخگو و چندسطحی است که بتواند به تقویت ارتباط میان والدین و نوجوانان و کاهش شکافهای نسلی در جامعهای با سبک زندگی در حال تغییر کمک کند.