نادره سهرابی

هدف این پژوهش، بررسی رابطه امید به تحصیل و بهزیستی تحصیلی با نقش واسطه گری اشتیاق تحصیلی بود. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش، تمامی دانش آموزان متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از بین آن ها 516 دانش آموز (223 پسر و 293 دختر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و به پرسش نامه های امید به تحصیل (AHQ) خرمایی و کمری (1396)، بهزیستی تحصیلی (AWBQ) تومینن- سوینی و همکاران (2012) و اشتیاق تحصیلی (AEQ) فردریکز و همکاران (2004) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 استفاده شد. یافته ها نشان دادند که مدل پژوهش با داده های جمع آوری شده برازش مطلوبی دارد. امید به تحصیل دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر اشتیاق تحصیلی و اشتیاق تحصیلی نیز دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. هم چنین، بررسی مسیر غیرمستقیم متغیر برون زاد (امید به تحصیل) بر متغیر درون زاد نهایی (بهزیستی تحصیلی)، نشان داد که امید به تحصیل از طریق اشتیاق تحصیلی دارای تاثیر غیرمستقیم معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. در مجموع، یافته های پژوهش حاضر حاکی از آن است که امید به تحصیل از طریق تقویت اشتیاق تحصیلی، می تواند نقش موثری در ارتقای بهزیستی تحصیلی ایفا کند. این نتیجه بیانگر آن است که مؤلفه های انگیزشی درونی، همچون امید و اشتیاق، نه تنها با عملکرد تحصیلی بلکه با سلامت روانی دانش آموزان نیز پیوند دارند و باید در برنامه ریزی های آموزشی مورد توجه قرار گیرند.

پژوهش حاضر به منظوربررسی نقش واسطه گری تاب آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در رابطه ی بین حمایت تحصیلی بر بهزیستی تحصیلی بر روی 540 نفراز دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه شهر شیرازدر سال تحصیلی (1401- 1400) ا نجام گرفت . اعضای نمونه با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و مقیاس های حمایت تحصیلی (ساندز و پلانکت، 2005)، تاب آوری تحصیلی (کسیدی، 2016)، اشتیاق تحصیلی (فردریکز و همکاران، 2004) و بهزیستی تحصیلی (تومینین- سوینی و همکاران، 2012) تکمیل نمودند.پس از جمع آوری داده ها ،ارزیابی مدل پیشنهادی با روش معادلات ساختاری و استفاده از برنامه ایموس ، انجام گرفت. نتایج تحلیل هاداده ها نشان دادکه تاب آوری تحصیلی بین رابطه حمایت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارد. اشتیاق تحصیلی بین رابطه تاب آوری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارد. همچنین تاب آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی به ترتیب بین حمایت تحصیلی و بهزیستی تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارند. این یافته ها بدان معناست که حمایت تحصیلی دانش آموزان را درجهت کسب تاب آوری تحصیلی و انعطاف پذیری در مقابل مشکلات و چالش های تحصیلی آماده می سازد و پس از کسب این مولفه روان شناختی شخص مشتاقانه و درگیرانه نسبت به تحصیل و یادگیری عمل می کند و در نهایت بهزیستی تحصیلی را تجربه می نماید.