نازنین حسینی نژاد

هدف از این پژوهش طراحی چارچوب مفهومی برای ارزشیابی معلمان ابتدایی بر مبنای مؤلفه های شایستگی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و هدف کاربردی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با مشارکت 24 نفر از متخصصان علوم تربیتی (شامل ارزشیابان آموزشی، مدیران، کارشناسان آموزشی و معلمان ابتدایی) در شهرستان کازرون طی سال تحصیلی 1402-1403 جمع آوری گردید. نمونه گیری به شیوه هدفمند و از نوع نظری بوده و تحلیل داده ها با روش نظریه پردازی داده بنیاد تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. یافته ها در شش مضمون اصلی شامل (شرایط علّی تحقق نظام ارزشیابی شایسته محور، مؤلفه های شایستگی معلمان، راهبردهای اجرایی مؤثر، موانع و محدودیت ها، عوامل زمینه ای تأثیرگذار و پیامدهای نظام ارزشیابی کارآمد)، در قالب 31 کد انتخابی، 85 کد محوری و 183کد باز سازمان دهی شد. نتایج نشان داد که نظام ارزشیابی فعلی، به دلیل تکیه بر معیارهای سنتی و فرم های کلی ، توان سنجش واقعی عملکرد معلمان را نداشته و بسیاری از مؤلفه های شایستگی (از جمله شایستگی های رفتاری، دانشی و حرفه ای) را نادیده می گیرد؛ که این امر منجر به شکل گیری نگرش منفی در معلمان، کاهش انگیزه شغلی و افت بهره وری نظام آموزشی شده است. چارچوب پیشنهادی، با شناسایی و تلفیق مؤلفه های کلیدی شایستگی و ارائه راهکارهای اجرایی مبتنی بر مشارکت ذی نفعان، قابلیت پاسخگویی به چالش های نظام فعلی ارزشیابی را داراست. در نهایت، یافته های این پژوهش منجر به طراحی یک مدل مفهومی جامع و کاربردی برای ارزشیابی شایسته محور معلمان ابتدایی گردید که می تواند راهگشای تصمیم سازی مدیران و سیاست گذاران آموزشی باشد.