عین الله عابدی

هدف: این پژوهش با در نظر گرفتن تحولات سریع و پیچیدگی های جهان امروز و تأکید بر اهمیت نقش معلم در تربیت نسل های آینده، به بررسی و تبیین این نقش از منظر قرآن کریم پرداخته است. هدف اصلی، ارائه تصویری جامع و مطلوب از نقش معلم در نظام تعلیم و تربیت اسلامی و دستیابی به شایستگی های معلمی با استناد به گزاره های استنتاج شده از قرآن کریم و با توجه به مقتضیات زمانه است. روش: این پژوهش کیفی و روش های بکار رفته در آن تحلیل مفهومی و استنتاج پیش رونده ، با پیش فرض جامعیت، نظام مندی و عدم زمان مندی قرآن مجید بوده که با بررسی دقیق آیات منتخب به عنوان نمونه و جامعه آماری، 60 گزاره ی تربیتی در جداول اختصاصی استخراج و سپس با تحلیل هر گزاره و تناسب آن با نقش معلمی 50 نقش استنباط شده اند و سپس این نقش ها به صورت یک الگوی هشت بعدی پردازش شده اند. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که نقش معلم در قرآن چندوجهی است و فراتر از انتقال صرف دانش بوده و مسئولیت او فراتر از کلاس درس است. در این راستا، الگوی هشت بعدی نقش معلم با هسته مرکزی هدایتگری استخراج و ارائه گردیده که شامل نقش های دانش افزایی (عالمانه)، راهبری (مربیانه)، درمانگری (طبیبانه)، فلسفه ورزی (حکیمانه)، غمخواری (مادرانه)، میراث داری (فرهنگ سازانه)، جامعه سازی (مصلحانه) و مدیریتی (مدیرانه) می باشد. نتیجه گیری: این پژوهش بر ضرورت بازنگری در نظام های تربیت معلم و توانمندسازی معلمان بر اساس ابعاد هشت گانه تأکید می کند تا معلمان بتوانند نقشی مؤثر در تربیت نسل آینده ایفا کنند.

پیشینه و اهداف: فلسفه تربیت معلم به چیستی، چرایی و چگونگی تربیت معلم نظر دارد و با سؤال هایی بنیادین، روبه رو است. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی مبانی فلسفی تربیت معلم در تراز جمهوری اسلامی ایران در منظومه فکری امامین انقلاب است. فلسفه تربیت معلم در ایران به اندازه ارزش و حساسیتی که دارد موردتوجه قرار نگرفته است. فقدان فلسفه روشن در باب تربیت معلم، یک خلأ محسوب می شود؛ لذا محور این پژوهش، فلسفه تربیت معلم است. روش ها : در این راستا، برای پاسخ گویی به سؤالات تحقیق از روش تحلیلی - استنباطی استفاده شده است. یافته ها: نتیجه یافته ها نشان داد که در منظومه فکری امامین انقلاب تربیت معلم از جایگاه والایی برخوردار است. امام خمینی (ره) با دیدی همه جانبه و در ارتباط با کل هستی و جایگاه درخور انسان در این هستی که همان «خلیفه اللهی» است به موضوع تربیت می نگرد. ایشان به این نکته اشراف داشته اند که راه تربیت انسان در نیل به کمال راستین، از راه هستی شناسی، معرفت شناسی و انسان شناسی آن هم از منظر قرآن و اسلام می گذرد. در منظومه فکری امام خمینی (ره) فلسفه حاکم در تربیت معلم، تربیت معلمی که در مسیر قرب الهی است و در این مسیر از لحاظ اعتقادی و عبادی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی، علمی، عقلی و فناوری و زیباشناختی و هنری تربیت یافته است. در منظومه فکری مقام معظم رهبری (مدظله العالی) هم مبانی تربیت دربرگیرنده مبانی هستی شناسی با محوریت نگاه توحیدی، مبانی انسان شناسی با محوریت الهی بودن انسان و مبانی معرفت شناسی بر حضور الهی و ربوبیت الهی در نگاه حقایق هستی مبتنی است. نتیجه گیری: در گفتمان رهبر معظم انقلاب شکل گیری دولت اسلامی جوان و حزب الهی نیازمند تربیت افراد در تراز انقلاب اسلامی بوده که در این زمینه تربیت معلم نقش اساسی و محوری دارد.