طاهره دولت پور لاکه

دوگان سازی یکی از فرایندهایی است که در ساخت واژه رخ می دهد و یکی از روش های ایجاد واژه های جدید در زبان ها است. در این فرایند همه یا بخشی از یک واژه تکرار می شود و ازاین جنبه در بیشتر زبان ها دارای دو گونه کامل و ناقص است. در دوگان سازی کامل، تمام یک واژه تکرار می شود و در دوگان سازی ناقص تنها بخشی از یک واژه تکرار می شود و مابقی آن حذف می شود. در این پژوهش، تلاش کردیم تا انواع دوگان سازی ناقص را در زبان تاتی براساس نظریه دوگان سازی صرفی اینکلاس و زول (Inkelas & Zoll, 2005) دسته بندی کنیم و کارکردهای معنایی گونه های مختلف دوگان سازی ناقص را در این زبان برررسی کنیم. پژوهش پیش رو یک مطالعه توصیفی-تحلیلی است و داده های آن 58 دوگان ساخت ناقص در زبان تاتی رودبار است که به روش کتابخانه ای و با مراجعه به کتاب فرهنگ تاتی رودبار گردآوری شده است. شمّ زبانی نویسنده نخست نیز برای ارائه نمونه ها به کار گرفته شده است. دوگان سازی ناقص در تاتی سه گونه است: دوگان سازی ناقص پیشوندی، دوگان سازی ناقص پسوندی و دوگان سازی پژواکی. دوگان سازی ناقص پیشوندی به دو صورت انجام می شود: یا با تکرار همخوان آغازین پایه همراه با هجای /el/ و یا با تکرار همخوان یا واکه آغازین پایه. دوگان سازی ناقص پسوندی نیز دو گونه است: دوگان سازی ناقص پسوندی از گونه تکرار همخوان آغازین پایه و دوگان سازی ناقص پسوندی از گونه تغییر همخوان آغازین پایه. دوگان سازی ناقص پژواکی در زبان تاتی به دو روش انجام می شود: با تغییر همخوان آغازین پایه که خود دو گونه است، تبدیل همخوان آغازین پایه به /m/ و /v/ و نوع دوم با تغییر واکه پایه. کارکردهای دوگان ساخت های ناقص در تاتی از معانی تصویرگونه تا نیمه اصطلاحی و نمادین و اصطلاحی است و مفاهیمی مشابه پایه، تداوم، تأکید و افزایش شدت پایه را نشان می دهند.

دوگان سازی یکی از فرایندهای ساخت واژی است که در آن تمام یا بخشی از یک واژه برای اهدافی ساخت واژی تکرار می شود. این فرایند در بیشتر زبان ها دو نوع کامل و ناقص دارد. در این تحقیق می کوشیم تا انواع دوگان سازی کامل در زبان تاتی را براساس نظریه دوگان سازی صرفی اینکلاس و زول (2005) طبقه بندی کنیم و کارکردهای معنایی انواع دوگان سازی کامل را در این زبان تشخیص دهیم. این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی، و داده های آن شامل حدود 150 دوگان ساخت کامل در زبان تاتی است که به روش کتابخانه ای جمع آوری شده اند. در گردآوری داده ها از شمّ زبانی نگارنده اول نیز استفاده شده است. در زبان تاتی دو نوع دوگان سازی کامل وجود دارد، دوگان سازی کامل ناافزوده و افزوده که هرکدام زیرمجموعه های خردتری نیز دارند. در این زبان عناصری از مقوله های دستوری اسم، صفت، فعل، قید، گروه، نام آوا و صوت در دوگان سازی شرکت می کنند. دوگان ساخت ها در تاتی مفاهیمی مانند تداوم یک حالت یا استمرار در انجام یک عمل، کثرت، درنگ، افزایش و کاهش شدت را نشان می دهند.