یاسمن حسینی

زمینه و هدف: فرسایش بادی، از مخاطرات طبیعی در مناطق خشک و نیمه خشک است که به طور قابل توجهی بر چشم اندازهای این مناطق تأثیر گذار است؛ این پدیده نه تنها منجر به بیابان زایی می شود، بلکه بر کیفیت هوا، تنوع زیستی و فعالیت های کشاورزی تأثیرگذار بوده است؛ لذا درک اهمیت این پدیده و مدیریت مؤثر آن، جهت حفظ اکوسیستم های حساس و تضمین توسعه پایدار، امری حیاتی است. در این راستا، پژوهشی در حوضه میقان، به منظور ارزیابی پتانسیل فرسایش بادی، انجام شده است. هدف این مطالعه، فراهم آوردن یک راهنمای آموزشی برای دانشجو معلمان رشته آموزش جغرافیا در خصوص نحوه استفاده از مدل اریفر جهت تعیین فرسایش بادی است. روش: پژوهش حاضر با استفاده از مدل "اریفر" و با تلفیق داده های کتابخانه ای، نقشه های ژئومورفولوژی و... در کنار مطالعات میدانی، انجام گرفته است. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن است که لندفرم ژئومورفیک سطوح دشتی بالاترین میزان رسوب دهی و در مقابل، لندفرم ژئومورفیک کوهستان کمترین رسوب دهی را از خود نشان می دهد. در ادامه به ترتیب، لندفرم های ژئومورفیک سطوح نمکی رسی و پوشش نمکی با رسوب دهی بسیار زیاد وجود دارند. پس از آنها نیز، لندفرم های ژئومورفیک های تپه ماهور، سطوح دشتی کم ارتفاع و کوه کم ارتفاع و منفرد، همگی در دسته رسوب دهی متوسط قرار می گیرند. نتیجه گیری: نتایج نشان دهنده وخامت وضعیت بیابان زایی در این منطقه است و ضرورت اقدامات حفاظتی را یادآور می شود.  امید است پژوهش حاضر، رهنمودی برای دانشجویان و پژوهشگران علم جغرافیا باشد تا با ارتقاء سطح آگاهی عمومی نسبت به چالش های زیست محیطی و مخاطرات طبیعی پیرامون، زمینه را برای دستیابی به تعاملی پایدار و مسئولانه با محیط زیست فراهم آورند.

امروزه جنبش پیاده مداری که هدف آن بازیابی و توسعه فضاهای پیاده در سطح شهرها و به رسمیت شناختن و اولویت قائل شدن برای عابرین پیاده بعنوان عناصر درجه اول شهری؛ به یکی از محورهای برنامه ریزی و طراحی شهری بدل گردیده است. به ویژه با آغاز هزاره سوم ضرورت رویکرد مجدد به حرکت پیاده بعنوان سالم ترین، اقتصادی ترین و پویاترین روش جابجایی و حمل و نقل درون شهری مورد توجه جدی کارشناسان و مدیران امور شهری قرار گرفته است. عواملی چون افزایش قابل توجه زمان جابجایی، افزایش تصادفات، آلودگی های صوتی، بصری و نزدیک شدن میزان آلودگی هوا به مرزهای تهدید سلامت انسانی، از تبعات سیستم حمل و نقل ناپایدار در شهرها می باشد. همچنین، موانعی از قبیل کمبود اعتبار مالی برای زیرساخت ها، فقدان ایمنی و امنیت، موقعیت نامناسب فضاها و ساختمان ها، موانع قانونی و حقوقی و در نهایت فقدان اعتبار و منزلت اجتماعی، بر سر راه توسعه شبکه حمل و نقل غیر موتوری وجود دارد. نتایج تجربیات سایر کشورها حاکی از آن است که پایداری تنها با ایجاد تغییرات در طراحی، الگوهای استفاده و مدیریت وسایل نقلیه حاصل نمی شود، بلکه باید تغییراتی در نحوه تفکر نسبت به شناخت و ارزشیابی راهکارهای ممکن برای حل مشکلات حمل و نقل ایجاد گردد. از اینرو در این پژوهش ابتدا نگاهی اجمالی بر مفاهیم حمل و نقل پایدار شهری صورت می گیرد، سپس ضمن بررسی پیاده روی و دوچرخه سواری و اثرات آنها به عنوان شیوه ای مؤثر از حمل و نقل غیر موتوری، راهبردهای رسیدن به توسعه پایدار در فرم مطلوب شهری، در محدوده ی فلکه دوم صادقیه (واقع در شهرداری منطقه 2 تهران) با استفاده از مدل ترکیبی SWOT و Likert مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته، تا با بکارگیری این راهکارها و گسترش آن در کشور از مزایای آن بهره مند گردیم. این پژوهش، با حمایت پژوهشکده سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور انجام شده است.