نرگس میرزاده

زمینه و هدف: یکی از دروسی که در شکل گیری هویت دینی بسیار موثر است، دروس مرتبط با آموزش دینی است. هدف پژوهش گر، شناسایی چالش ها و راه کارهای بهبود جریان تدریس معلمان در حوزه آموزش دینی بود. روش پژوهش: رویکرد پژوهش، کیفی و شیوه تحلیل داده ها، تحلیل مضمون با نظام کدگذاری داده ها بود. جمعیت پژوهشی شامل فرهنگیان مرتبط با آموزش دینی استان هرمزگان به تعداد 20268 نفر و نمونه پژوهشی شامل 19 نفراز معلمان دینی(9نفر خانم،10 نفرآقا) با شیوه ی نمونه گیری هدفمند بود. یافته ها: 9مقوله ازجمله یکسویه سازی رفتار تربیتی و آموزشی خانواده و مدرسه و استفاده از آموزشگران و مربیان توانمند در حوزه ی آموزش دینی، شکل گیری گفتمان های کاربردی، دقیق و پیوسته بین فعالان تربیت دینی، افزایش سطح پذیرش درونی فراگیران نسبت به محتوای دینی، استفاده معلمان از شیوه های نوین ارزشیابی ازجمله ارزشیابی پیگیری در سنجش عمکرد رفتار دینی فراگیران، ارتقای سطح برنامه های آموزشی، شیوه های نوین آموزشی ازجمله ایفای نقش، فرصت سازی سازی مناسب آموزش، تبیین درست و کاربردی سطح کارایی و اهمیت دروس دینی، پایه ریزی و اجرای دوره های مناسب آموزشی برای معلمان، راه کارهای بهبود جریان تدریس معلمان در حوزه آموزش دینی هستند. 10مقوله شامل پایین بودن سطح دانشی معلمان دینی و بی توجهی به پیاده سازی عملی ساحت های برنامه ی درسی ملی، عدم بهره وری درست از نیروی انسانی کارآمد، نگاه قدیمی و پایین بودن سطح نگرش معلمان دینی، سطح پایین انگیزشی معلم و پایین بودن سطح رفتاری و عقیدتی در جریان تدریس، ناهمخوانی شیوه ها و محتوای آموزشی، چالش های جریان تدریس معلمان در حوزه آموزش دینی هستند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد، مولفه های شکل گیری گفتمان های کاربردی، دقیق و پیوسته بین فعالان تربیت دینی، افزایش سطح پذیرش درونی فراگیران نسبت به محتوای دینی، استفاده معلمان از شیوه های نوین ارزشیابی ازجمله ارزشیابی پیگیری در سنجش عمکرد رفتار دینی فراگیران، بیشترین برجستگی را دارا هستند.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر در تحقق انصاف در سبک زندگی اسلامی کارگزاران از منظر قرآن و روایات و دستیابی به نتایج و پیامدهای حاصل از آن می باشد. این پژوهش به روش کیفی از نوع تحلیلی- تفسیری و به شیوه ی اسنادی انجام شده است. جامعه پژوهشی قرآن و روایات و نمونه پژوهش آن دسته از آیات و روایاتی است که مستقیم یا غیر مستقیم به آن اشاره شده است. یافته ها نشان می دهد، محورهای ایمان و باور به خداوند ، تسلیم امر الهی بودن و تبعیت از آن ،تقوا و تهذیب نفس و پارسایی ، اطاعت از سفارش و دستور خداوند، جزا و پاداش، عدم فساد در روی زمین ، عفو و گذشت ، برخورد نیکو با دیگران و انفاق به عنوان دلایل رعایت انصاف ، از منظر آیات قرآن و محورهای پایبندی به ارزشها، جوانمردی ، خیرخواهی، حیاء و نجابت و شرافت بر اساس روایات از مهمترین عوامل انجام انصاف هستند. پنج مقوله مرکزی شامل خداباوری، پایبندی به ارزشها و هنرهای اخلاقی، رعایت حقوق اجتماعی، معادباوری و خویشتن مداری دلایل اصلی تحقق انصاف در سبک زندگی اسلامی کارگزاران هستند.

هدف از پژوهش حاضر شناسایی دلالت های کیفی تربیتی نهج البلاغه بر شاخص های کار و فعالیت مؤثر در سبک زندگی اسلامی است. این پژوهش به روش کیفی از نوع تحلیلی- تفسیری و به شیوه ی اسنادی انجام شده است. جامعه پژوهشی نهج البلاغه و روایات و نمونه پژوهش آن دسته از خطبه ها، نامه ها ، حکمت ها و روایاتی است که مستقیم یا غیرمستقیم به آن ها اشاره شده است. از جمله شاخصه های کار و فعالیت مؤثر می توان به الگوی رفتاری ؛ تخصص و آگاهی لازم برای کار ؛ قدرت و توانایی انتقال مهارت های حرفه ای به دیگران؛ نیت خالص ؛ تفکر و اندیشه قبل از انجام کار؛ لزوم آخرت گرایی ؛ بسترسازی برای کار مؤثر، غنیمت شمردن فرصت ها، نظم و انسجام در مراحل انجام کار، توجه به عنصر زمان در انجام کار، مدارای با مردم، تناسب کار با روحیات افراد، تلاش و کوشش ، لزوم رعایت نظم و ترتیب در کارها اشاره کرد. یافته ها نشان می دهد، گفتار و عملکرد آن حضرت بیانگر الگوی عملی و رفتاری و در بردارنده یک نظام آموزشی عملی می باشد و توانایی سنجش کمّی و کیفی نظام کار و فعالیت مؤثر را دارد. که منتج به طراحی الگوی مستنبط از نهج البلاغه در حوزه کار و فعالیت مؤثر می شود.

این مقاله به بایسته ها و شاخص های انصاف حکمرانان و کارگزاران سیاسی از منظر قرآن و روایات اسلامی تمرکز دارد. در این راستا سعی شده است که مفهوم انصاف و شاخص های آن از آیات قرآن کریم و روایات و احادیث اسلامی استخراج شود، یافته های این مقاله نشان می دهد که در قرآن کریم و روایات اسلامی، انصاف علاوه بر آن که ارزشی مؤکد در جامعه اسلامی و نیز در ارتباط با غیرمسلمانان و دشمنان محسوب می شود، بلکه در زمینه های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی نیز حکمرانان و کارگزاران جامعه اسلامی می بایست در شیوه عملکرد و کارگزاری شان چه در سطوح فردی و چه در سطوح مسئولیت های سیاسی به شاخصه های آن متعهد باشند. هم چنین در این مقاله علاوه بر شاخصه های انصاف به ضرورت و عوامل تحقق آن از منظر قرآن کریم و روایات پرداخته شده است. روش تحقیق در این مقاله به شیوه توصیفی تحلیلی است و روش گردآوری داده ها و شواهد نیز به شیوه کتابخانه ای و اسنادی می باشد که از طریق آن به استخراج شواهد از آیات قرآن و احادیث و روایات اسلامی پرداخته شده است.