سید علی دریجانی

صنایع کوچک و مولد با وجود اینکه از نظر ماهیت و اندازه همگن نیستند اما به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به دلیل امکان انعطاف پذیرتر بودنشان نسبت به صنایع بزرگ و سهولت تغییر در فرایندهای تولید و استفاده از نوآوری ها در ایجاد مشاغل، تولید درآمد، جذب نیروی کار، توزیع ثروت و کاهش فقر به توسعه پایدار اقتصادی مناطق و جوامعِ کمک می کنند. در همین راستا مطالعه حاضر به ارزیابی کارایی صنعت طیور و تأثیر آن در توسعه پایدار اقتصادی شهرهای استان مازندران پرداخته است. این پژوهش یک مطالعه توصیفی تحلیلی بوده که با استفاده از روش پیمایش در استان مازندران اجرا گردید. داده های این تحقیق با استفاده از روش های اسنادی و پرسشنامه محقق ساخته در بین 40 نفر از نخبگان اقتصادی شاغل در بخش صنعت طیور و صنایع وابسته اجرا گردید. داده های تحقیق با استفاده از روش های CCR، BCR، آنتروپی شانون و آزمون تی یک طرفه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که بیش ترین کارایی درکل استان مازندران به ترتیب مربوط به مرغ اجداد، گوشتی و مادر بوده، رتبه بندی کارایی اقتصادی پرورش مرغ گوشتی مزرعه استان مازندران (به لحاظ نژاد مرغ)، بیش ترین کارایی را به ترتیب در نژاد راس، کاپ و آرین مشاهده شد. نتایج آنتروپی شانون نشان داد که به ترتیب مرغ مادر، مرغ گوشتی، مرغ بومی، مرغ اجداد، پولت از بیش ترین کارایی برخوردارند. بررسی تأثیر کارایی صنعت طیور در پایداری اقتصادی نیز نشان داد که این صنعت در حال حاضر با وضعیت مطلوب فاصله دارد.

سبزیجات بخش مهمی از سبد غذایی خانوارهای ایران را به خود اختصاص داده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل قدرت بازاری و شناخت رفتار بازیگران زنجیره عرضه محصولات منتخب سبزیجات است. بدین منظور داده های هفتگی محصولات منتخب سبزیجات شهر تهران در دوره زمانی 95-1390 مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. یافته های تجربی مطالعه دربرگیرنده دو نتیجه اصلی است. نخست آنکه میان دو سطح عمده فروشی و خرده فروشی رفتار رقابتی وجود دارد و قدرت بازاری عمده فروشان در زنجیره توزیع محصولات فسادپذیر همانند سبزیجات بیش از خرده فروشان است. دوم آنکه ساختار بازار سبزیجات متفاوت از یکدیگر بوده و واکنش بازیگران زنجیره عرضه به تغییرات قیمتی ایجاد شده در هر حلقه در همه محصولات یکسان نیست. لذا پیشنهاد می شود که در سیاست-گذاری های پیشرو به قدرت بازاری عمده فروشان در زنجیره توزیع سبزیجات و همچنین تفاوت ساختار بازار و نقش هر یک از بازیگران زنجیره و نوع واکنش آن ها به تغییرات در هر محصول توجه شود.