امیربهادر مروت

تحولات فناورانه در دهه های اخیر، بانک ها را با مجموعه ای از فرصت ها و تهدیدهای نوظهور مواجه ساخته است. در این میان، پیش بینی فناوری های نوظهور به عنوان یک قابلیت راهبردی، نقش کلیدی در تصمیم سازی های فناورانه ایفا می کند. بااین حال، بسیاری از بانک های ایرانی فاقد سازوکارهای ساختاریافته برای رصد و تحلیل آینده فناوری هستند. پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوبی مفهومی برای پیش بینی فناوری های نوظهور در صنعت بانکداری ایران، با بهره گیری از رویکرد آمیخته انجام شده است. در مرحله کیفی، از طریق تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ خبره بانکی، ۴ دسته عامل اصلی شامل عوامل سازمانی، فناورانه، محیطی و فرهنگی شناسایی شد. سپس در مرحله کمی، با بهره گیری از تکنیک دلفی فازی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)، وزن نهایی هر یک از عوامل و شاخص های زیرمجموعه آن ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که عوامل سازمانی و فناورانه بیشترین اهمیت را در پیش بینی موفق فناوری دارند. چارچوب نهایی پژوهش، مدلی چهارلایه است که قابلیت به کارگیری در طراحی نظام پیش بینی فناوری در بانک های کشور را دارد. این مدل می تواند به مدیران بانکی و سیاست گذاران در اولویت بندی پروژه های تحول دیجیتال، تدوین نقشه راه فناوری و توسعه ساختارهای آینده نگر کمک نماید. همچنین پژوهش با ارائه مدلی ترکیبی مبتنی بر تحلیل مضمون و FAHP، سهمی نظری در توسعه مدل های بومی آینده پژوهی فناورانه در صنایع خدمات مالی کشور ایفا می کند.

امروزه صنعت فناوری مالی(فین تک)هرچه بیشتر از گذشته در حال توسعه بوده و مورد توجه کاربران قرارگرفته است.در این راستا،استارت آپ های فین تک با جذب کاربران و تنوع بخشی به خدمات قابل ارائه،سعی در گسترش فعالیت خود داشته و بی شک در سالهای آینده نقش پر رنگ تری را در نظام مالی ایران خواهند داشت.ازاین روتصمیم گیرندگان درحوزه صنعت بانکداری و مالی کشور نیازمند شناخت آینده احتمالی این استارت آپ هاهستند.هدف این پژوهش بررسی جایگاه استارت آپ های فین تک در سیستم مالی ایران در افق1410است و ازنوع کیفی وکاربردی است،جامعه آماری شامل خبرگان حوزه مالی،مدیران بانکی،مدیران استارت آپ های فین تک و سیاست است.برای نمونه گیری ازروش گلوله برفی استفاده شده است و 15 نفر به صورت هدفمند انتخاب و با بهره گیری از تحلیل اثرات متقاطع، عوامل تاثیرگذار ومولفه های کلیدی استخراج گردید،سپس از نرم افزار سناریوویزارد جهت تحلیل ساختاری و بررسی چگونگی اثرگذاری واثرپذیری این عوامل نسبت به هم واستخراج فضاهای سناریویی استفاده شده است و در نهایت4سناریوی سازگار و محتمل درارتباط با آینده استارت آپ های صنعت فین تک شامل فتح قلمرو(تسلط کامل استارت آپ ها)،رقابت درتسخیرصنعت(رقابت بانک ها و استارت آپ ها)،درجا ماندگان(عدم استقبال زیاد کاربران و صنعت بانکداری از استارت آپ ها) و مرگ تدریجی یک رویا(نا کامی استارت آپ ها)استخراج و توصیف شده است.پس ازروایت سناریو ها و از طریق یافته های موجود در پنل خبرگان و جمع بندی آن ها،تلاش شد توصیه های راهبردی در خصوص آینده استارت آپ های فین تک برای مدیران وسیاست گذاران مربوطه ارائه شود.