جعفر قیطاسی

مقدمه: یکی از مهم ترین نوع اختلالات اضطرابی، اختلال اضطرابی-اجتماعی است. ویژگی اصلی اضطراب اجتماعی ترس شدید از موقعیت هایی است که در آن ها فرد در جمع دیگران قرار می گیرد. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت والدگری مبتنی بر رویکرد آدلر- درایکورس بر جو خانواده و رابطه والد- فرزندی والدین دارای فرزند مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی است. روش: طرح پژوهش پارادایم کمی با روش نیمه آزمایشی بوده و روش تحقیق آن از نوع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دوماهه با گروه آزمایش و گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه والدین دانش آموزان مدارس ابتدایی در سال تحصیلی 1399- 1400 (2020 -2021) در استان حلبچه ی کردستان عراق و حجم نمونه شامل 30 نفر از جامعه آماری بود که 15 نفر در گروه آزمایشی و 15 نفر نیز در گروه کنترل و با روش نمونه گیری هدفمند جایگذاری شدند. در این پژوهش از پرسشنامه های جو خانواده درگاه فرد (1373)، روابط والدین- فرزندی فاین، مورلند و شوبل (1983) و مقیاس اضطراب کودکان اسپنس (1997) جهت اندازه گیری و غربالگری استفاده شد. شرکت کنندگان در گروه آزمایش 10 جلسه آموزشی را به صورت گروهی دریافت کردند. در توصیف داده ها، شاخص های آمار (میانگین و انحراف استاندارد) در مراحل پیش آزمون و پس آزمون و پیگیری و در بخش استنباطی برای تحلیل ارتباط بین متغیرها از روش (تحلیل واریانس با اندازه مکرر) استفاده شد. یافته ها: یافته های حاصل از پژوهش نشان داد که در گروه آزمایش، میانگین نمرات پیش آزمون جو خانواده (006/0>p) و روابط والد-فرزندی (001/0>p) با میانگین نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معنادار دارد. نتیجه گیری: این نوع از آموزش ها می توانند نحوه تلقی نسبت به والدگری و نوع نگرش و دید آن ها را به ماهیت و اساس ارتباطات والد- کودک را با حقیقت و واقعیت زندگی منطبق نماید. نتایج بیانگر اثربخشی آموزش های متمرکز بر مهارت والدگری آدلر –درایکورس در بهبود جو خانواده و روابط والد-فرزندی کودکان با اختلال اضطراب اجتماعی است.

  هدف : پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان در میان گروهی از دانش آموزان نوجوان ایرانی انجام شد. روش : روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان متوسطه اول و دوم استان کردستان در سال تحصیلی 1403 بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای 1384 شرکت کننده (638 نفر دختر و 746 نفر پسر) انتخاب شدند.  ساختار عاملی و قابلیت اطمینان و همچنین اعتبار همزمان نسخه ایرانی (CGQ-A)  بررسی شد. یافته ها : بر طبق نتایج تحلیل عاملی تأییدی ساختار یک عاملی مقیاس با نه سوال با داده ها برازش مطلوبی داشت. نتایج مربوط به همبستگی بین این پرسشنامه با مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) و پرسشنامه تجربه قلدری-قربانی سایبری (CBVEQ) از روایی همگرا در پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری حمایت کرد. همسانی درونی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان (CGQ-A) با ضریب آلفای کرونباخ 86/0 گزارش شد. نتیجه گیری : در مجموع، نتایج پژوهش حاضر روایی و پایایی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان  (CGQ-A) را برای سنجش شایعه پراکنی در دو بعد مثبت و منفی در دانش آموزان نوجوان تایید می کند. شایعه پراکنی سایبری ایرانی ابزار جدید و دقیقی را برای تحقیقات نظری در دنیای مجازی در ایران ارائه می دهد.

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی بر راهبردهای تنظیم هیجان در نوجوانان با اختلال نافرمانی مقابله جویانه صورت گرفته است. روش: طرح پژوهش، یک طرح تک آزمودنی از نوع AB بود که از سه خط پایه، سه دوره درمان و سه دوره پیگیری تشکیل شد. جامعه آماری پژوهش نیز شامل تمام دانش آموزان مدارس متوسطه اول شهرستان دالاهو در سال تحصیلی 1399-1400 بود که پس از بررسی ملاک های ورود و خروج (مانند؛ رضایت آگاهانه، داشتن اختلال نافرمانی مقابله ای و عدم مصرف دارو)، 6 دانش آموز با روش نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن کامل ملاحظات اخلاقی انتخاب شدند. در این پژوهش از؛ مصاحبه بالینی نیمه ساختاریافته بر مبنای DSM-5، پرسشنامه تنظیم هیجان برای کودکان و نوجوانان  و مقیاس درجه بندی اختلال نافرمانی مقابله ای هومرسن به عنوان ابزار پژوهش استفاده شد. در ادامه آزمودنی ها 10 جلسه مداخله طرحواره درمانی هیجانی مبتنی بر پروتکل لیهی را دریافت کردند و در جلسات چهارم، هفتم و دهم مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که نوجوانان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله جویانه درزمینه ی مهارت های تنظیم هیجان دارای مشکل هستند و رویکرد طرحواره درمانی هیجانی به عنوان یک روش درمانی می تواند در توانمندسازی و کاهش مشکلات آن ها اثربخش باشد. نتیجه گیری: در بررسی نتایج مشاهده شد که مداخله انجام گرفته در همه مؤلفه های پژوهش و در تمام 6 مشارکت کننده، دارای اثرگذاری بالا و باثبات می باشد. می توان نتیجه گرفت طرحواره درمانی هیجانی بر راهبردهای تنظیم هیجان در نوجوانان با اختلال نافرمانی مقابله جویانه اثربخش است.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزش مدیریت رفتار بارکلی و برنامه چارت پیمایشی مدیریت رفتار بر جوعاطفی خانواده و رابطه فرزند - والدی در والدین دانش آموزان ابتدایی با اختلال پرخاشگری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام دانش آموزان مدرسه ابتدایی پسرانه خیام در شهر کرمانشاه بود. ابتدا پرسشنامه پرخاشگری AGQ به عنوان آزمون غربالگری بر روی دانش آموزانی که حاضر به همکاری بودند، اجرا شد. سپس 40 نفر از افرادی که نمره آن ها در خرده مقیاس های پرخاشگری یک انحراف بالاتر از میانگین بود به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. نمونه پژوهش شامل ۴۰ نفر از والدین کودکان پرخاشگر ۷ تا ۱۲ ساله می باشند که 20 نفر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرارگرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه جو عاطفی خانواده و پرسشنامه رابطه فرزند والدی و پرسشنامه پرخاشگری AGQ بود. برنامه آموزش مدیریت رفتار به مدت 9 جلسه 90 دقیقه ای برای گروه آزمایش اجرا شد و بعد از 2 ماه پیگیری از هر دو گروه به عمل آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد برنامه آموزش مدیریت رفتار بر جو عاطفی خانواده و رابطه فرزند- والدی دانش آموزان پرخاشگر اثربخش است. با توجه به یافته های پژوهش، آموزش مدیریت رفتار والدین براساس یک برنامه منظم و سازمان یافته، می تواند نقش بسزایی در کاهش مشکلات رفتاری مانند پرخاشگری داشته و در بهبود رابطه فرزند والدی و جو عاطفی خانواده نیز تاثیرگذار است.

مقدمه: زلزله یکی از فجایع طبیعی مهم است که علاوه بر تأثیرات مخرب مادی، پیامدهای نامطلوب روانشناختی را نیز برای قربانیان به ارمغان می آورد که یکی از مهم ترین آنان اختلال استرس پس از سانحه است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب زیسته نوجوانان با اختلال استرس پس از سانحه ناشی از زلزله سرپل ذهاب انجام گرفت. روش: روش پژوهش حاضر کیفی و با راهبرد پدیدارشناسی توصیفی بود. جامعه آماری پژوهش نوجوانان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه ناشی از زلزله سرپل ذهاب در سال ۱۴۰۰ بود. نمونه پژوهش شامل ۱۵ نوجوان زلزله زده ۱۳-۱۹ سال مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود که به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته بود. اطلاعات بدست آمده نیز با شیوه تحلیل کلایزی انجام گرفت. یافته ها: نقل قول های مشارکت کنندگان با روش کلایزی ثبت، تحلیل و کدگذاری شد و در نهایت ۸۳ کد اولیه (واحد معنایی)، ۴ مضمون اصلی (تم) و ۲۵ مضمون فرعی (مقوله) بدست آمد. مضمون های اصلی شامل؛ از هم پاشیدگی ناگهانی زندگی، مشکلات روانشناختی، نابسامانی در کارکردهای ارتباطی (اجتماعی/خانوادگی) و چالش های مربوط به معنویت بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش بیانگر این بود که نوجوانان قربانی زلزله تا سال ها پس از آن اتفاق بحران ها و مشکلات مختلفی را در ابعاد مختلف زندگی از قبیل؛ سلامت روانشناختی، زندگی خانوادگی و اجتماعی و معنویت تجربه می کنند که نیازمند توجه و حمایت های حرفه ای و تخصصی است.