جهانبخش امیربیگی

مصائب جنگ بر کسی پوشیده نیست و با نگاهی گذرا به تاریخ هنر شاهد آثاری هستیم که به روایت های مختلف به جنگ پرداخته اند و این امر حاکی از این موضوع است که هنرمندان در مقام عضوی از جامعه ، اوضاع جامعه شان را منعکس می کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم جنگ در تابلوهایِ «قحطی» از حسین بهزاد و «تَلی از مردگانِ» از گُویا، و براساس رویکرد بازتاب و در مطالعه ای تطبیقی فراهم آمده است؛ نیز طرز نگاه این هنرمندان به جامعه و بازتاب اوضاع اجتماعی را در آثارشان تحلیل کرده است. همچنین در پیِ پاسخ به این پرسش است که وقایعِ اجتماعی چگونه در این آثار تجسد یافته؟ این پژوهش از روش توصیفی تحلیلی بهره برده و با جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و الکترونیکی، به قصدِ تحلیل کیفی داده ها، پژوهش مذکور را سامان داده است. جامعه آماری تحقیق، متشکل از آثار دو هنرمند نام برده است که از میان آثارشان، دو نمونه به صورتِ هدفمند انتخاب شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که هنرمندانِ مزبور توجه خاصی به مشکلات طبقه فرودست جامعه داشته اند و این، از روحیه دغدغه مند ایشان برآمده است؛ و به تبعِ چنین نگاهی، آثارشان به مثابه آینه تمام نمای اجتماع است. هر دو هنرمند در قبال وقایع جامعه شان با حساسیّتی ویژه به بازتاب واقع نمایِ متأثر از سُننِ فرهنگی که در متن جامعه در جریان بوده و خود در آن زیسته اند، پرداخته اند. مشابهت های فرمی و محتوایی شکل گرفته در این دو اثر، فارغ از احتمالِ اقتباس بهزاد از اثر گُویا در طول سفر سیزده ماهه اش به پاریس، همچون «توارد» برداشت شده است.

زهرا حبیبی خسروشاهی از هنرمندان معاصر است که در آثارش مرز میان فرم و مفهوم، بدن و ذهن، روایت و سکوت را با استفاده از آثار هنری بازی مآبانه به چالش می کشد. نمایشگاه اخیر او، مجموعه ای از حجم ، چاپ و ویدیو بود که در فضایی میان بازی و بازنمایی، نگاهی رادیکال به هویت، بدن، تکرار و نظارت داشت. در این گفت وگو، از خلال چند قطعه کلیدی از نمایشگاه او، وارد فضای ذهنی اش شدیم تا نگاهی عمیق تر به دغدغه های پنهان و پیدای این هنرمند داشته باشیم.