مهدیه شکریان برنجستانکی

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تاثیر درآمد دولت و سازوکار پاداش شرکت ها بر تصمیمات قیمت گذاری انتقالی انجام شده است. همچنین نقش حداقل سازی مالیات به عنوان یک متغیر تعدیل گر در این روابط مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش شناسی پژوهش: جامعه آماری شامل 116 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1395 تا 1400 است. داده ها از صورت های مالی و گزارش های رسمی گردآوری و با استفاده از تحلیل داده های تابلویی و مدل های رگرسیونی چند متغیره آزمون شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درآمد دولت و سازوکار پاداش شرکت ها تاثیر معناداری بر قیمت گذاری انتقالی دارند. علاوه بر این، حداقل سازی مالیات اثر درآمد دولت بر قیمت گذاری انتقالی را به طور مثبت تعدیل می کند، اما در رابطه میان سازوکار پاداش و قیمت گذاری انتقالی نقش تعدیل کننده ندارد. اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با ترکیب متغیرهای درآمد دولت، سازوکار پاداش و حداقل سازی مالیات، دیدگاه تازه ای در مورد عوامل موثر بر قیمت گذاری انتقالی در شرکت های ایرانی ارایه می دهد. استفاده از شاخص های عینی تر برای سنجش معاملات اشخاص وابسته، نسبت به مطالعات پیشین دقت بیشتری در بررسی قیمت گذاری انتقالی فراهم کرده و می تواند راهنمای سیاست گذاران مالیاتی و قانون گذاران باشد.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کربن زایی شرکت ها بر ساعات حسابرسی و تحلیل نقش تعدیل کنندگی حسابرسان زن انجام شده است. در شرایطی که مسائل زیست محیطی اهمیت فزاینده ای یافته و فشارهای نهادی و اجتماعی برای افشای اطلاعات گازهای گلخانه ای و پیاده سازی گزارشگری پایداری افزایش یافته است، مشخص کردن اینکه آیا شرکت های با کربن زایی بالاتر نیازمند تلاش حسابرسی بیشتری هستند، ضروری به نظر می رسد. علاوه بر این، ادبیات نشان می دهند حسابرسان زن در تصمیم گیری حرفه ای، رفتار محتاطانه تر، دقت بالاتر و ریسک گریزی بیشتری از خود نشان می دهند. بررسی نقش تعدیل کنندگی آنان در مواجهه با ریسک های ناشی از افشای کربن زایی می تواند درک عمیق تری از سازوکارهای شکل دهنده تلاش حسابرسی در بازار سرمایه ایران ارائه دهد و خلأ موجود در ادبیات داخلی را پر کند. روش: نمونه پژوهش شامل ۱۰۴ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ است. داده ها با روش نمونه گیری هدفمند جمع آوری و با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند. به منظور کنترل اثرات ساختاری و زمانی و کاهش سوگیری ناشی از تفاوت های صنعتی و دوره ای، اثرات ثابت صنعت و سال در مدل لحاظ شد. ساعات حسابرسی به عنوان متغیر وابسته، کربن زایی به عنوان متغیر مستقل و حضور حسابرس زن در سطح شریک یا سرپرست حسابرسی به عنوان متغیر تعدیل کننده در نظر گرفته شد. همچنین متغیرهای کنترلی شامل اندازه شرکت، سودآوری، پیچیدگی عملیاتی، اهرم مالی و سایر عوامل محیطی افزوده شدند تا دقت مدل و قابلیت تعمیم نتایج افزایش یابد. یافته ها : نتایج پژوهش نشان می دهد که کربن زایی تأثیر مثبت و معناداری بر ساعات حسابرسی دارد. به عبارت دیگر، شرکت هایی که میزان انتشار یا افشای گازهای گلخانه ای بالاتری دارند، به دلیل پیچیدگی بیشتر اطلاعات، دامنه گسترده تر بررسی ها، ریسک های بالقوه زیست محیطی و احتمال دعاوی قانونی، نیازمند تلاش و ساعت بیشتری برای حسابرسی هستند. همچنین، حضور حسابرسان زن این رابطه را تقویت می کند؛ به گونه ای که آنان با رفتار محتاطانه، دقیق و ریسک گریز، ساعات بیشتری را به فرآیند حسابرسی اختصاص می دهند. این یافته با نتایج مطالعات بین المللی مرتبط با تفاوت های جنسیتی در حرفه حسابرسی همسو است و نشان می دهد حسابرسان زن حساسیت بیشتری نسبت به تحریفات با اهمیت داشته و روش های جمع آوری شواهد و بررسی های خود را با دقت بیشتری انجام می دهند. نتیجه گیری : این پژوهش نشان می دهد که افشای اطلاعات مرتبط با کربن زایی، علاوه بر تأثیر بر ارزیابی ریسک حسابرسی، میزان تلاش و ساعت حسابرسی را به طور معناداری افزایش می دهد. نقش تعدیل کنندگی حسابرسان زن نیز بیانگر اهمیت ویژگی های فردی و جنسیتی حسابرسان در تصمیم گیری حرفه ای و شدت تلاش های حسابرسی است. این نتایج پیامدهای مهمی برای مؤسسات حسابرسی، نهادهای نظارتی و سیاستگذاران در طراحی فرآیندهای حسابرسی، تخصیص منابع انسانی و ارتقای شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی دارد. نوآوری: این پژوهش از نخستین مطالعاتی است که در بازار سرمایه ایران رابطه میان کربن زایی و ساعات حسابرسی را با در نظر گرفتن نقش تعدیل کنندگی حسابرسان زن بررسی می کند. یافته ها علاوه بر غنی سازی ادبیات حسابرسی و گزارشگری پایداری، راهنمایی عملی و استراتژیک برای مؤسسات حسابرسی و سیاستگذاران ارائه می دهد و اهمیت بهره گیری از ظرفیت حسابرسان زن در مواجهه با ریسک های محیطی و پیچیدگی های گزارشگری مالی را برجسته می سازد.

حسابداری به عنوان پدیده ای اجتماعی و سازمانی همگام با پیشرفت اجتماعی و پیچیدگی روز افزون کسب و کار ها به سرعت در حال تغییر است. لذا در هر حوزه معانی متفاوتی پیدا می کند که درک چگونگی استفاده و واکنش بازیگران اجتماعی، و نحوه شکل گیری و بازسازی حوزه هایی که رویه های حسابداری در آن اعمال می شوند مهم تر از پیش شده است. به دلیل اینکه جریان اصلی پژوهش های حسابداری از پژوهش های کمی استفاده می کند، نیاز به ورود روش های فلسفی پدیدارشناسی به پژوهش های حسابداری جهت بررسی پدیده های جدید احساس می گردد. این مقاله برخی از پرسش های پژوهشی متناسب با روش های پژوهش کیفی و فرصت هایی را جهت بررسی پدیده های جدید حسابداری ارایه می کند. استفاده از رویکرد مسیر برای پژوهش های کیفی، به ویژه استفاده از پدیدارشناسی برای مسائل حسابداری، پژوهشگران را بر آن داشت تا جایگزین دیگری (با انتخاب روش های پژوهش پدیدارشناسی) جهت انجام پژوهش های کیفی خود داشته باشند. نتایج نشان داد که استفاده از این رویکرد در پژوهش -های کیفی پدیدارشناسی، می تواند پژوهشگران حسابداری را به سمت یافتن پاسخ در اولین قدم های پژوهش های کیفی و نیز کاوش در مفاهیم حوزه های مختلف حسابداری سوق دهد. همچنین این مدل می تواند روش شناسی های پدیده شناسی را برای پژوهشگران حسابداری غنی تر کند.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر شهرت، حق الزحمه و تردید حرفه ای حسابرس بر کیفیت حسابرسی در مدیریت سود از دیدگاه حسابرسان عضو جامعه حسابداران رسمی ایران می باشد. روش: در این پژوهش از روش کمّی- پیمایشی و ابزار پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شد. از میان 230 موسسه حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در سال 1401، پرسشنامه ها از طریق ایمیل برای 114 موسسه ارسال گردید که در نهایت 96 پرسشنامه قابل استفاده دریافت شد. برای سنجش سازگاری درونی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. ضریب آلفای کرونباخ سطح پایایی قابل قبولی (0.7) را نشان می دهد. داده های حاصل از پژوهش با استفاده از نرم افزارSPSS  نسخه شماره 28 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان می دهد که حق الزحمه و تردید حرفه ای حسابرس تاثیر قابل توجهی بر کیفیت حسابرسی در مدیریت سود دارد؛ اما شهرت حسابرس تاثیر مهمی بر کیفیت حسابرسی در مدیریت سود ندارد. این یافته نشان می دهد که حسابرسان برای کسب کیفیت حسابرسی بهتر در شیوه های مدیریت سود، باید بر حق الزحمه حسابرسی به عنوان معیاری از تلاش حسابرسی و تردید حرفه ای بیشتر تاکید نمایند. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه می تواند به حسابرسان مستقل کمک کند تا کیفیت حسابرسی خود را در شناسایی و جلوگیری از هرگونه شیوه های دستکاری سود اجرا شده توسط مشتریان افزایش دهند. علاوه بر این، به نهادهای اجرایی مانند سازمان های حسابرسی و بورس و اوراق بهادار در بررسی شرکت هایی که سود خود را مدیریت می کنند، یاری رساند.  

شیوع ویروس تنفسی نوظهور کنونی و اثرات همه گیری آن، اقتصاد جهانی را به شدت تحت الشعاع قرار داده و از سخت ترین چالش های پیش رو حسابرسان و صاحبکاران در طی سال های آتی خواهد بود. هدف اصلی این مطالعه بررسی تاثیر همه گیری نوعی ویروس تنفسی با تغییر شکل پذیری مداوم و قدرت سرایت و کشندگی بالا به نام کووید-19 بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه حسابرسان عضو جامعه حسابداران رسمی ایران است. در این پژوهش از یک روش کمی بوسیله پیمایش پرسشنامه، استفاده شده است. از حسابرسان خواسته شد نظر خود را درباره کیفیت حسابرسی از طریق پاسخ به سوالات بر اساس مقیاس پنج امتیازی لیکرت اعلام کنند. از میان 236 موسسه حسابرسی دارای رتبه الف تا د جامعه حسابداران رسمی ایران، برای 185 موسسه پرسشنامه ارسال گردید که 146 پاسخ قابل استفاده دریافت شد. مطالعه ما برخی از نتایج و مفاهیم مهم را مورد بررسی قرار داد که بر اساس نظرات حسابرسان، عمدتا" همه گیری بیماری تنفسی فعلی بر کیفیت حسابرسی تاثیر قابل توجهی داشته است. در این راستا رعایت پروتکل های بهداشتی و استفاده از برنامه های دیجیتال جهت کاهش اثرات منفی این بحران پیشنهاد می گردد.

فشار ناشی از تحریم های بین المللی و ضعف مدیریت بحران، در سال های اخیر گریبانگیر اقتصاد ایران بوده است. در این شرایط صاحبکاران توقع شریک شدن حسابرسان در درد اقتصادی و دریافت تخفیف در حق الزحمه حسابرسی را دارند. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر تخفیف حق الزحمه حسابرسی بر احتمال تقلب مدیران صاحبکار و افشا تحریف های بااهمیت توسط حسابرسان و همچنین بررسی اثر تعدیل گری عقد قرارداد با موسسات حسابرسی دارای کیفیت بر این روابط است. داده های به کار گرفته شده، شامل 130 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال های 1394 تا 1399 است. برای تجزیه تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیون لجستیک بر مبنای داده های تابلویی استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش نشان می دهد تخفیف حق-الزحمه حسابرسی تاثیر منفی (و مثبت) بر افشا تحریف های بااهمیت توسط حسابرسان (و احتمال تقلب مدیران صاحبکار) دارد، همچنین نتایج نشان دهنده رابطه بین بکارگیری موسسات حسابرسی دارای کیفیت با افشا تحریف های بااهمیت توسط حسابرسان و احتمال تقلب مدیران صاحبکار و نیز تایید تاثیر تعدیلی این متغیر بر رابطه تخفیف حق الزحمه حسابرسی بر افشا تحریف های بااهمیت توسط حسابرسان و احتمال تقلب مدیران صاحبکار می باشد. آزمون های اضافی نشان می دهد الزام جامعه حسابداران رسمی نسبت به تعدیل افزایشی حداقل 70 درصدی حق الزحمه حسابرسی در سال 1400 نسبت به سال گذشته، نتایج را برجسته تر می کند.