احسان روشن ضمیر

هدف این تحقیق، آینده پژوهی توسعه فوتبال حرفه ای ایران با روش تحلیل ساختاری بود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی اکتشافی بود که به صورت کیفی انجام شد. نمونه گیری بر اساس پنل تخصصی و هدفمند بود و با 19 نفر از خبرگان فوتبال حرفه ای ایران مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته تا اشباع نظری انجام شد. جهت راستی آزمایی کدها و پرهیز از سوگیری احتمالی، کد های استخراج شده توسط پنج نفر از مشارکت کنندگان بازبینی و تأیید شد. همچنین به منظور استحکام داده ها، کدهای شناسایی شده توسط دو کدگذار به غیر از گروه تحقیق مورد بازبینی قرار گرفت و با اصلاح جزئی تأیید شد. ابزار تحقیق، پرسشنامه محقق ساخته و ماتریس اثرات متقاطع بود و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار میک مک استفاده شد. یافته ها نشان داد که 50 شاخص در قالب مؤلفه های ورزشگاه اختصاصی، محیط حقوقی و قانونی، شفاف سازی قراردادها، احقاق حقوق و درآمدها، خصوصی سازی و تجاری سازی باشگاه ها، توسعه نظام بازاریابی، شفافیت مالی، برنامه ریزی، توسعه تعاملات، شایسته سالاری، انسجام بین سازمانی، توسعه نظام هواداری، بهبود عملکرد اتحادیه فوتبال، مدیریت عملکرد، منابع انسانی متخصص، توسعه کمی و کیفی مربیان و توسعه فوتبال پایه بر توسعه فوتبال حرفه ای اثرگذار است و براساس یافته های تحلیل اثرات متقابل، مؤلفه های خصوصی سازی و تجاری سازی باشگاه ها، برنامه ریزی، مدیریت و ارزیابی عملکرد و منابع انسانی متخصص پیشران های کلیدی توسعه فوتبال حرفه ای ایران هستند. توانمندسازی منابع انسانی، توسعه نظام مدیریت استعداد منابع انسانی فنی و تخصصی و توسعه فوتبال در رده های سنی در چارچوب برنامه استراتژیک به همراه خصوصی سازی باشگاه ها توسعه فوتبال حرفه ای تسهیل می شود.

هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل اثرگذار بر توسعه فوتبال حرفهای در ایران می باشد. برای نیل به این هدف پنج عامل مورد بررسی شامل عامل اقتصادی، عامل مدیریتی، عامی حقوقی، عامل رسانه ای و عامل هواداری مورد سنجش قرار گرفتند که هر یک از این عوامل، شامل سه شاخص و هر یک از شاخص ها از چند زیرشاخص تشکیل شده اند. روش پژوهش توصیفی )تحلیلی- پیمایشی( است. جامعه آماری این تحقیق دربرگیرنده 5 گروه، شامل مدیران عامل باشگاه های فوتبال لیگ برتر و دسته یک، مسئولان هیات های فوتبال استان ها، مدرسان مدیریت ورزشی، مدرسان جامعه شناسی که با مسائل فوتبال آشنایی دارند، خبرنگاران فوتبال نویس و برخی از صاحب نظران آشنا با فوتبال حرفه ای در سطح جامعه است که با نمونهگیری غیرتصادفی از نوع هدفمند تعداد 25 نفر انتخاب شدند. از پرسشنامه طیف لیکرت و پرسشنامه مقیاس زوجی برای جمع آوری اطلاعات لازم استفاده شد. روایی پرسشنامه توسط اساتید محترم تایید و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ اندازهگیری شد و برابر با مقدار 767/0به دست آمد که نشان دهنده مورد تایید بودن پایایی این پرسشنامه است. همچنین نرخ ناسازگاری در پرسشنامه مقیاس زوجی از مورد تایید بودن پایایی پرسشنامه است. از روش تحلیل عامل اکتشافی و روش MADM-AHP برای آنالیز داده ها استفاده شد. نتایج آزمون KMO و بارتلت نشان داد که داده ها از کفایت نمونه گیری برخودار هستند و هر یک از زیرشاخص ها توانایی عاملی شدن را دارند. بر اساس یافته های پژوهش از میان عوامل مورد بررسی، عامل اقتصادی با میزان وزن 322/0 دارای رتبه اول در اثرگذار بر توسعه فوتبال حرفهای در ایران است. به ترتیب عامل مدیریتی با وزن 227/0در رتبه دوم، عامل هواداری با وزن 192/0 در رتبه سوم، عامل رسانهای با وزن 140/0 در رتبه چهارم و عامل حقوقی با وزن 119/0 در رتبه پنجم برای اثرگذاری بر توسعه فوتبال حرفه ای در ایران قرار دارند. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که توسعه فوتبال حرفه ای در ایران مستلزم توجه به تمامی شاخص های تاثیرگذار است و اولویت بندی شاخص ها می تواند یک مسیر درست در رسیدن به اهدف تبیین شده باشد. از همین رو پیشنهاد می شود که تحلیل شکاف های موجود میان قوانین و مقررات موجود در فوتبال ایران با استانداردهای حرفه ای گری مدنظر فیفا مورد توجه مسئولان فوتبال کشور قرار گیرد.