باقر سرداری

این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان بر خودکارآمدی خلاق و خودتعیین گری دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی شهر ماکو در سال تحصیلی 1400-1399 به تعداد 6520 نفر بود. از این جامعه 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه خودکارآمدی خلاق و مقیاس خودتعیین گری دانش آموز بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری و چند متغیری در برنامه SPSS انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که آموزش فلسفه به کودکان منجر به تفاوت معنی دار بین گروه ها در خودکارآمدی خلاق (46/0=2, h81/22F=)، و خودتعیین گری (63/0=2, h38/6F=) و ابعاد آن شامل شناخت خود، شناخت ارزش ها، اجرا و تجربه نتایج شده است (05/0P<)، همچنین، ضرایب اتا نشان داد که آموزش فلسفه به کودکان اثربخشی بیشتری بر خودتعیین گری نسبت به خودکارآمدی خلاق داشته است. با توجه به نتایج، آموزش فلسفه به کودکان مداخله مناسب و موثری بر بهبود خودکارآمدی خلاق و خودتعیین گری و ابعاد آن در دانش آموزان است.

این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین مواجهه با خشونت خانوادگی و رفتارهای قلدری در دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر دوره متوسطه اول شهر خوی در سال تحصیلی 1401-1400 نفر بود. نمونه آماری شامل 350 نفر بود که به روش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای با استفاده از فرمول اسلووین انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل مقیاس قلدری ایلی نویز (IBS)، و مقیاس مواجهه کودک با خشونت خانگی (CEDV) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون در برنامه SPSS انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که بین مواجهه با خشونت خانوادگی و رفتارهای قلدری رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد (05/0p<). همچنین، مواجهه با خشونت خانوادگی قادر به پیش بینی بخشی از تغییرات رفتارهای قلدری بود. با توجه به یافته ها می توان مطرح کرد که مواجهه با خشونت خانوادگی در دانش آموزان احتمالاً منجر به بروز، تشدید و تداوم رفتار قلدری می گردد.

این پژوهش با هدف ارائه الگوی ساختاری بهزیستی تحصیلی براساس کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی با میانجی گری درگیری تحصیلی در دانشجویان انجام شد. پژوهش حاضر در زمره مطالعات توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی در سال تحصیلی 1401 به تعداد 12000 نفر بود. نمونه آماری شامل 350 نفر بود که به روش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای از بین دانشکده های مختلف انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه بهزیستی تحصیلی (AWBQ)، مقیاس کنجکاوی معرفت شناختی (ECS)، مقیاس معنای زندگی (MLQ) و پرسشنامه درگیری تحصیلی (AES) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل معادلات ساختاری در برنامه SPSS و AMOS انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی اثرات مستقیم مثبت و معنی دار بر درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی و نیز درگیری تحصیلی اثر مستقیم مثبت و معنی داری بر بهزیستی تحصیلی دارند. همچنین، کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی اثر غیر مستقیم مثبت و معنی داری بر بهزیستی تحصیلی از طریق درگیری تحصیلی دارند (01/0p<). بنابراین، به نظر می رسد که افزایش کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی می تواند در بهبود درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی کمک کند. این مطالعه می تواند در توسعه راهکارهایی برای بهبود درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی مفید باشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مفاهیم اخلاق در خانواده به شیوه قصه گویی بر عاملیت اخلاقی و حساسیت اخلاقی دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون-پیگیری و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر ماکو در سال تحصیلی 1401-1400 بود. از این جامعه، 40 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل مقیاس های عاملیت اخلاقی (MAS) و حساسیت اخلاقی (ESSQ) بود. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در برنامه SPSS نسخه 26 انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که آموزش مفاهیم اخلاق در خانواده به شیوه قصه گویی منجر به تفاوت معنی دار بین گروه ها در عاملیت اخلاقی (333/0= 2, h0001/0 , P= 94/18F= ) و حساسیت اخلاقی (520/0= 2, h0001/0 , P= 10/41F= ) شده و این تاثیر در مرحله پیگیری یک ماهه نیز پایدار بوده است (01/0p≤). با توجه به یافته ها، می توان مطرح کرد که آموزش مفاهیم اخلاق در خانواده به شیوه قصه گویی مداخله می تواند نقش مهمی در بهبود عملکردهای اخلاقی دانش آموزان ایفا کند.

هدف: هدف پژوهش، اعتباریابی الگوی برنامه درسی اخلاق علمی در پژوهش های دانش آموزی دوره متوسطه بوده است. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است که در دو مرحله انجام شده است. در مرحله کیفی، الگوی برنامه درسی اخلاق علمی توسط همت یار و همکاران (1403) با استفاده از رویکرد سنتزپژوهی تدوین گردیده است. مرحله کمی (مد نظر این مقاله) به اعتباریابی الگوی طراحی شده اختصاص یافته است. در این مرحله، جامعه آماری شامل متخصصان حوزه مطالعات برنامه درسی شاغل به تدریس در مراکز دانشگاهی و دبیران دوره اول و دوم آموزش متوسطه استان آذربایجان غربی بودند که از بین آنها نمونه ای به حجم 200 نفر (53 نفر متخصص برنامه درسی و 147 نفر دبیر دوره متوسطه) به شیوه هدفمند انتخاب شدند. داده های لازم از طریق پرسشنامه محقق ساخته بر اساس نتایج بخش کیفی جمع آوری و پس از بررسی روایی محتوایی و تعیین روایی سازه و ضریب پایایی آلفا 822/0 با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری تحت نرم افزار Smart pls مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: مدل اندازه گیری با روایی همگرای (5/0AVE >) و پایایی مرکب7/0CR> و (542/0 = R2) مورد قبول بوده و در نهایت، برازش مدل کلی پژوهش مورد تأیید قرار گرفت ( 559/0= GOF). با توجه به مقادیر حاصل برای شاخص های برازش، الگوی برنامه درسی اخلاق علمی از اعتبار لازم برخوردار است. نتیجه گیری: با بکارگیری صحیح این الگوی برنامه درسی در آموزش مدرسه ای، بستر مناسب برای ایجاد و رشد اخلاق علمی دانش آموزان برای انجام پژوهش های علمی فراهم می آید.