سناریوهای آینده فناوری های حمل ونقل پرسرعت ریلی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
آینده پژوهی ایران دوره ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲
74 - 109
حوزههای تخصصی:
هدف: حضور ایران در منطقه ای ژئوپلیتیک و همسایگی با برخی از کشورها که به آب های آزاد دسترسی ندارند و قرارگرفتن در مسیر کریدورهای بین المللی، توسعه حمل ونقل را در کنار دارابودن جاذبه های توریستی، فرهنگی واجتماعی، ازجمله پتانسیل های است که ایجادفناوری های حمل ونقل پرسرعت ریلی رااز ضروریات اولیه توسعه پایداردرکشور است. براساس تجربه جهانی سیستم حمل ونقل ریلی به لحاظ مصرف انرژی، اقتصادی، خسارت وارده برمحیط زیست، سرعت انتقال مسافر، حجم بارانتقالی وایمنی نسبت به دیگرسیستم های حمل ونقل دارای امتیازات ویژه ای است. این پژوهش باهدف تدوین سناریوهای پیش روی حمل ونقل ریلی پرسرعت کشور انجام شده است.روش: در این پژوهش با استفاده ازروش های آینده پژوهی، استفاده از ماتریس اهمیت/عدم قطعیت، تحلیل ساختاری، تجزیه وتحلیل متقابلMICMAC به شناسایی عوامل کلیدی مؤثر برفناوری های آینده صنعت حمل ونقل ریلی پرسرعت پرداخته وسپس گزینه های فناورانه بامصاحبه واجماع نظر خبرگان وتحلیلهای صورت گرفته به دست آمده وسناریوهای پیش روی این صنعت به روشGBN تدوین گردیده است.یافته ها:هفده عامل مؤثرشناسایی شده و با تجزیه وتحلیل نرم افزار میک مک در نهایت دو عامل کلیدی: حمایت دولت در تأمین بودجه و تحریم ها به دست آمده، عوامل کلیدی و گزینه های فناورانه در پنل خبرگان بررسی و بر اساس آن سناریوهای پیش روی این صنعت تدوین گردیده است. براین اساس چهار سناریو به دست آمده که شامل: 1- تروبرد، 2-افسارگسیخته، 3-رام شده، 4-اسب منیاتوری است. همچنین در هر سناریو گزینه های فناورانه اولویت بندی شده است.نتیجه گیری: باتوجه به این سناریوها، اگر نظام نگاه حمایتی بلندمدت نسبت به بومی سازی فناوری داشته باشد، حتی با وجود تحریم ها کشور می تواند به جایگاهی برسد که در اختیار تعداد اندکی از کشورها است که منافع مالی و اقتدار ملی را برای کشور خواهد داشت.