علم در فرهنگ های عمومی یک زبانه: پردازش واحدهای واژگانی تخصصی در فرهنگ های عمومی یک زبانه(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
زبان و زبان شناسی دوره ۲۱ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۱
105-140
حوزههای تخصصی:
موضوع این پژوهش تحلیل واحدهای واژگانی تخصصی یا تخصصی شده در فرهنگ های عمومی یک زبانه است. معیار های درج مدخل های علمی در فرهنگ های عمومی یک زبانه چیست؟ اصطلاحات چگونه در فرهنگ های عمومی پردازش می شوند؟ چه حوزه هایی تخصصی محسوب می شوند؟ چه واحدهای تخصصی ای از هر حوزه در فرهنگ های عمومی درج می شوند؟ برش های معنایی مدخل های تخصصی یا تخصصی شده چگونه بازنمایی می شود؟ پاسخ به این پرسش ها برخی از جنبه های نظری فرهنگ نگاری را برجسته می کند و پبچیدگی تمایز آن را با علم اصطلاح شناسی آشکار می سازد. جایگاه نوواژه ها در زبان علم و حرکت مستمر واحدهای واژگانی از زبان تخصصی به زبان عمومی و تخصصی شدگی واحدهای عمومی ، مفاهیمی نظیر چرخش واژگانی و چرخش معنایی را در حوزه فرهنگ های عمومی یک زبانه و دوزبانه مطرح می کند. فرهنگ های لغت نمود فضای همزمانی گویشوران هر زبان محسوب می شوند. واحدهای واژگانی علمی و تخصصی نیز از حوزه های خود دچار تراوایی واژگانی مفهومی می شوند و با درج در فرهنگ های یک زبانه و دوزبانه مسیر بومی شدگی خود را سیر می کنند. برخی از آنها قرضی باقی می مانند و با تغییرات آوایی یا ساختواژی تبار زبان مقصد را می پذیرند، و برخی نیز در گذر زمان و تحولات اجتماعی و تاریخی از فرهنگ های لغت حذف می شوند. مهم ترین مسئله در این میان سیر چرخش طبیعی این واحدهای واژگانی در فرهنگ های عمومی یک زبانه و تغییرات زبانی مفهومی ای است که با درج آنها در این فرهنگ ها اتفاق می افتد. پژوهش حاضر در فرهنگ های عمومی یکزبانه فارسی تحلیل می شود، اما در مواردی مدخل های متناظر انگلیسی و فرانسوی نیز برای بررسی های عمیق تر ذکر می شوند.