از سیاست تا عمل در تحول دیجیتال آموزش عالی: ارائه یک نقشه راه جامع مبتنی بر فراترکیب(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
فناوری و دانش پژوهی در تعلیم و تربیت دوره ۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۱۸
139 - 146
حوزههای تخصصی:
تحول دیجیتال آموزش عالی با چالش کلیدی «شکاف میان سیاست و عمل» روبروست که اغلب به پذیرش پراکنده و ناهماهنگ فناوری در دانشگاه ها منجر می شود. این پژوهش با هدف ارائه یک نقشه راه جامع برای عبور از این شکاف و هدایت راهبردی تحول دیجیتال با تمرکز بر فناوری های هوشمند (مانند هوش مصنوعی) و همگرا (NBIC) انجام شده است. این نقشه راه با بهره گیری از روش فراترکیب کیفی (سندلوسکی و با روسو، ۲۰۰۷) و تحلیل ۶۲ منبع معتبر (۲۰۱۴-۲۰۲۵) شامل مقالات علمی از پایگاه های داده ای مانند Scopus و Web of Science، گزارش های سیاستی نهادهای بین المللی و رتبه بندی های جهانی تدوین شده است. یافته ها در چهارچوب یک بسته سیاستی یکپارچه سازماندهی شده اند که بر چهار رکن اصلی استوار است: ۱) معیارهای کلیدی موفقیت به عنوان مبانی راهبردی (شامل زیرساخت فناورانه، آمادگی سازمانی، توانمندسازی انسانی و عدالت آموزشی)؛ ۲) راهکارهای اجرایی به عنوان مسیر عملیاتی (شامل توسعه زیرساخت، آموزش مستمر، نوآوری در برنامه ریزی درسی و همکاری های راهبردی)؛ ۳) چارچوب اخلاقی-حقوقی برای تضمین حکمرانی مسئولانه (با تأکید بر حریم خصوصی، شفافیت و عدالت الگوریتمی) و ۴) شاخص های ارزیابی جامع برای سنجش پیشرفت و نتایج (شامل عملکرد فنی، نتایج آموزشی و رقابت پذیری جهانی). نوآوری اصلی این مدل در ارائه یک ساختار یکپارچه، چرخه ای و مبتنی بر شواهد است که با پیوند دادن مستقیم هر راهکار به معیارهای موفقیت و شاخص های ارزیابی، ابزاری قدرتمند در اختیار سیاست گذاران و مدیران دانشگاهی قرار می دهد تا گذار از سیاست گذاری پراکنده به عمل یکپارچه را ممکن ساخته و مؤسسات خود را به جایگاهی راهبردی و آینده نگر سوق دهند.