عادل سلیمانی نژاد

هدف: هدف از این پژوهش بررسی چگونگی به کارگیری شبکه های اجتماعی برای اشتراک دانش توسط کاربران و مراجعه کنندگان کتابخانه های عمومی شهر کرمان است. روش شناسی: در این پژوهش از رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه ای استفاده شده است. جامعه پژوهش حاضر همه کاربران کتابخانه های عمومی شهر کرمان است و نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری متوالی نظری انتخاب شده اند. داده های موردنیاز این پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با مشارکت کنندگان در پژوهش گردآوری شده است. برای تعیین روایی و پایایی پژوهش حاضر از روش ارزیابی لینکولن و گوبا که معادل روایی و پایایی در تحقیقات کمی است، استفاده گردید. تجزیه وتحلیل داده ها براساس روش رمزگذاری نظری طی سه مرحله رمزگذاری باز، رمزگذاری محوری و رمزگذاری انتخابی انجام شده و سپس با استفاده از شیوه های منظم گردآوری داده ها به تشخیص مقوله های واقعی و مضمون های علمی پرداخته شده که طی آن 64 گزاره مفهومی استخراج و در نهایت بر اساس آن ها به تجزیه و تحلیل مضامین واقعی پرداخته شد. یافته ها و نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان داد که درحال حاضر کاربران کتابخانه های عمومی شهر کرمان شبکه های اجتماعی را جهت اشتراک دانش، تجارب، ایده ها، انجام فعالیت های گروهی، سرگرمی و پرکردن اوقات فراغت مورداستفاده قرار می دهند اما به طورکلی دیدگاهی منفی از سوی این افراد نسبت به کاربرد شبکه های اجتماعی وجود دارد؛ البته در عین حال ارتباطات براساس توطیع و اشتراک دانش در این حیطه به چشم می خورد.

هدف: آر.اف.آی. دی آغازه ای است برای اصطلاح «سامانه بازشناسی با امواج رادیویی» و به نوعی فناوری اشاره دارد که به موجب آن داده های دیجیتال کدگذاری شده در برچسب های آر.اف.آی. دی یا برچسب های هوشمند توسط یک خواننده از طریق امواج رادیویی ضبط می شوند. سامانه بازشناسی با امواج رادیویی یکی از ابزارهای مهم فناوری برای ردیابی منابع اطلاعاتی در کتابخانه است. این سامانه امکان دستیابی سریع و مناسب به منابع را مهیا می کند، از سرقت جلوگیری می کند، سبب تسریع خدمات کتابخانه می شود، و کارآیی فعالیت کتابخانه را افزایش می دهد. هدف پژوهش حاضر امکان سنجی به کارگیری سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانه ها است. روش: پژوهش از نوع پیمایشی- توصیفی است. جامعه آماری آن را کلیه مدیران و کارکنان 8 کتابخانه عمومی شهر کرمان تشکیل می دهند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ایی محقق ساخته می باشد که برای تعیین روایی آن، از روش روایی صوری استفاده شد، و امید ریاضی برابر با 73/0 به دست آمد که مقداری قابل قبول برای تایید روایی پرسشنامه است. به منظور محاسبه پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ 814/0 نشان دهنده پایایی قابل قبول پرسشنامه است. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون های آمار استنباطی، شاخص اولویت بندی بر اساس شباهت به راه حل ایده آل (تاپسیس) و نرم افزار  SPSSویرایش20 انجام شد. تاپسیس یک روش تحلیل تصمیم گیری چندمعیاره است که مجموعه ای از گزینه ها را بر اساس یک معیار از پیش تعیین شده مقایسه می کند. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از این است که قابلیت پیاده سازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی از نظر زیرساخت و ابزارهای فناورانه در کتابخانه های عمومی شهر کرمان به میزان متوسط است. این کتابخانه ها از نظر نرم افزارهای موجود قابلیت پیاده سازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی را دارند. همچنین نیروی انسانی شاغل در کتابخانه های عمومی شهر کرمان آمادگی لازم برای پیاده سازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی را به میزان متوسط دارند. علاوه بر آن، در حال حاضر، زیرساخت های فناوری برای اجرای سامانه بازشناسی با امواج رادیویی کافی به نظر نمی رسد. شایسته است تا انتخاب نرم افزار باید با دقت و مطالعه کافی انجام پذیرد. به کارگیری سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانه های عمومی شهر کرمان ضروری است. نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که محدودیت در پیاده سازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانه های عمومی شهر کرمان بیش از همه مربوط به نیروی انسانی متخصص، بودجه و مسائل فنی است. از نظر مدیران و کتابداران انجام این فرایند و بهره گیری از امکانات آن ضروری است. اجرای برنامه های آموزشی، برنامه ریزی میان مدت و طولانی مدت، تعامل مدیریت با کارشناسان کتابخانه برای اجرای بهتر، استفاده از قابلیت های سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در ارائه خدمات کتابخانه، چون امانت، سازماندهی، بازیابی و مدیریت مجموعه از زمره پیشنهادهای این پژوهش است.  

هدف این پژوهش بررسی مؤلفه‌های مدیریت دانش و ارتباط آن با فناوری اطلاعات به‌منظور شناسایی و تبیین نقش دانش سازمانی در این زمینه است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی و از نظر سنجش روابط بین متغیرهای تحقیق، از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل 350 نفر از کارکنان و مدیران رسمی شرکت مخابرات شهر کرمان است. روش نمونه‌گیری، تصادفی–طبقه‌ای است. برای تعیین حجم نمونه جامعه آماری از روش نمونه‌گیری «کوکران» استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها دو پرسشنامة مدیریت دانش و فناوری اطلاعات است. روایی پرسشنامه‌ها با استفاده از روش اعتبار صوری بررسی شد. پایایی نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ سنجیده شد و مقدار آن برای پرسشنامه مدیریت دانش 879/0 و برای پرسشنامه فناوری اطلاعات 861/0 تعیین شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مؤلفه‌های اساسی مدیریت دانش شاملِ اکتساب، ذخیره، توزیع و انتقال و همچنین کاربرد دانش و فناوری اطلاعات رابطه‌ای معنادار و مستقیم وجود دارد. همچنین معیار ضریب همبستگی جزئی با حذف اثرات خطی سایر متغیرهای پیش‌بین، میزان همبستگی متغیر پیش‌بین و متغیر معیار را نشان می‌دهد. بر اساس این معیار می‌توان گفت که در بین ابعاد مدیریت دانش، توزیع و انتقال دانش بیشترین ارتباط را با فناوری اطلاعات دارد. نتایج نشان داد که بهره‌گیری از فرایندهای دانشی برای به‌کارگیری مدیریت دانش می‌تواند نقش مؤثری در بهبود فعالیت فناوری اطلاعات داشته باشد. همچنین، تقویت زیرساخت فناوری‌های اطلاعاتی روزآمد و کاربردی می‌تواند سبب توسعه حرفه‌ای شده و از فعالیت‌های تخصصی به‌منظور بهبود روند کارها پشتیبانی کند. اشتراک‌گذاری دانش یکی از برنامه‌های مهم در مدیریت دانش است که نیازمند راه‌اندازی پایگاه دانش است. بنابراین، تقویت فرهنگ همکاری و هماهنگی برای تبادل دانش در میان کارکنان یکی از عوامل ضروری در این مسیر به شمار می‌رود.