اثر تمرین هوازی و تزریق آدنوزین بر بیان ژن HIF-1α در مغز رت های ویستار پس از سکته مغزی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
فیزیولوژی ورزشی زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶۸
107 - 122
حوزههای تخصصی:
هدف: سکته مغزی ایسکمیک یکی از شایع ترین اختلالات نورولوژیک در سراسر جهان است و به عنوان دومین عامل مرگ ومیر و یکی از عوامل اصلی ناتوانی های بلندمدت در بزرگسالان شناخته می شود. با توجه به نقش محافظتی تمرین هوازی در بهبود عملکرد نورونی و اثرات تنظیمی آدنوزین بر پاسخ های سلولی، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر این دو مداخله بر بیان ژن HIF-1α در مغز رت های نر ویستار پس از سکته مغزی ایسکمیک انجام شد. مواد و روش ها: پنجاه رت نر بالغ از نژاد ویستار با سن ۸ تا ۱۰ هفته و وزن بین ۲۴۰ تا ۲۷۰ گرم، به صورت تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند: شم، سکته مغزی+کنترل، سکته مغزی+تمرین هوازی، سکته مغزی+آدنوزین و سکته مغزی+آدنوزین+تمرین هوازی. سکته مغزی ایسکمیک با روش انسداد موقت شریان کاروتید مشترک به مدت ۴۵ دقیقه در رت های نر بالغ القا شد. تمرین هوازی دو روز پس از القا آغاز شد و به مدت هشت هفته ادامه یافت. رت های گروه تمرینی، پنج روز در هفته طبق یک پروتکل پیش رونده روی تردمیل فعالیت داشتند. برنامه تمرینی در هفته اول با سرعت 20 متر در دقیقه، بدون شیب و به مدت 18 دقیقه آغاز شد و به تدریج افزایش یافت؛ به طوری که در هفته هشتم به سرعت ۳۰ متر در دقیقه، با شیب ۱۰ درجه و مدت زمان ۵۰ دقیقه رسید. آدنوزین با دوز 3/0 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، روزانه یک بار به گروه های درمانی مربوط تزریق شد. چهل وهشت ساعت پس از پایان پروتکل تمرینی، رت ها قربانی شدند و بافت های مغزی آن ها برای بررسی بیان ژن HIF-1α با استفاده از روش PCRجمع آوری شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی توکی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: یافته ها نشان داد، بیان ژن HIF-1α در گروه های سکته مغزی+آدنوزین+تمرین و سکته مغزی+تمرین در مقایسه با گروه های شم (001/0P<)، سکته مغزی+کنترل (001/0P<) و سکته مغزی+آدنوزین (001/0P<) بیشتر و معنادار بود. نتیجه گیری: تمرین هوازی به طور چشمگیر بیان HIF-1α و بقای نورونی در رت های ایسکمیک را افزایش داد. آدنوزین به تنهایی اثری نداشت و ترکیب آن با ورزش برتری آماری بر تمرین تنها نشان نداد. این یافته ها بر نقش محوری ورزش هوازی در توان بخشی پس از سکته مغزی و ضرورت بهینه سازی دوز و زمان بندی آدنوزین در مطالعات آینده را تأکید می کند.