طراحی بسته بازی درمانی مبتنی بر کارکردهای اجرایی برای کودکان چاق (مقاله علمی وزارت علوم)

چکیده

زمینه و هدف: به دلیل آنکه تقویت سه کارکرد اجرایی مرکزی شامل حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف پذیری شناختی بنا بر نظریه خودتنظیمی زمانی هال و فونگ، الگوی عصب روان شناختی مهار وزن گتنز و گورین و الگوی نظری دیاموند دارای توان لازم برای ارتقاء رفتارهای سالم و سلامت روانی فرض شده است، هدف این پژوهش استفاده از این توان بالقوه به منظور طراحی یک بسته بازی درمانی برای کودکان چاق بود. روش : در قالب یک طرح ترکیبی، در مرحله نخست با نظرسنجی در مورد بسته بازی درمانی طراحی شده از 11 متخصص انتخاب شده به روش نمونه گیری هدفمند از جامعه روانشناسان شهرهای اصفهان و تهران، با استفاده از پرسشنامه سنجش روایی محتوا و فهرست تطبیق سنجش تناسب پذیری مواد، روایی محتوا و تناسب بسته بررسی شدند. در مرحله دوّم با اجرای بسته در قالب یک طرح شبه-آ زمایشی بر 16 زوج والد-کودک انتخاب شده به روش نمونه گیری در دسترس از جامعه مراجعه کنندگان به مراکز سلامت ایرانیان-شهر اصفهان، توسط سیاهه رتبه بندی رفتار کارکرد اجرایی و مقیاس تناسب پذیری-قابلیت پذیرش، روایی سازه و تناسب بسته مورد سنجش قرار گرفتند. یافته ها: نتایج این پژوهش در وهله نخست، حاکی از مطلوب بودن روایی محتوا و تناسب بسته طراحی شده (88/0CVI=، 89/0CVR=؛ 60/1S=)، از دید متخصصان بود و در وهله دوّم، کفایت روایی سازه بسته را از طریق آثار معنادار اجرای آن بر تقویت سه کارکرد اجرایی مرکزی (05/0P<)، و تناسب آن (85/2S=) از دید شرکت کنندگان نشان داد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش، با نشان دادن توان بسته بازی درمانی طراحی شده برای تاثیرگذاری بر کارکردهای اجرایی کودکان چاق، حاکی از امکان استفاده از آن در کاربست های بالینی توسط پژوهشگران علاقمند است.