نقش متون ادبی در تقویت هویت کودکان: رویکردی نو در تربیت آموزشی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
شماره صفحات:
۲۳۰ - ۲۴۲
دریافت مقاله
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف: ادبیات کهن فارسی به عنوان گنجینه ای از مفاهیم هویت ساز، نقش بسزایی در شکل گیری شخصیت کودکان دارد. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر کتاب های اقتباس شده از شاهنامه، گلستان سعدی، کلیله و دمنه، و مثنوی مولوی بر مؤلفه های هویت ملی، اخلاقی، فردی، اجتماعی و عرفانی کودکان انجام شد. روش پژوهش مطالعه حاضر به روش تحلیل محتوای کمّی بر روی 15 مجموعه کتاب اقتباسی از شاهکارهای ادبی شاهنامه، گلستان سعدی، کلیله و دمنه، و مثنوی مولوی منتشرشده در دهه های اخیر مؤلفه های هویت را بررسی و تحلیل کرده است. پایایی مقوله های مورد بررسی با استفاده از ضریب پای اسکات برای مؤلفه هویتی(ملی، اخلاقی، فردی، اجتماعی، عرفانی)۰82/ تعیین شد. جامعه آماری شامل 15 مجموعه کتاب مناسب برای کودکان و نوجوانان که توسط نویسندگان ایرانی نوشته شده است. داده ها با چک لیست محقق ساخته (شامل شاخص های هویت) گردآوری و با نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها: -شاهنامه با میانگین امتیاز ۴.۷ در هویت ملی، مؤثرترین اثر بود.-کلیله و دمنه در تقویت هویت اخلاقی (امتیاز ۴.۶) و اجتماعی (۴.۳) پیشتاز بود.-گلستان سعدی بر زبان فارسی و هویت اخلاقی (۴.۴) تمرکز داشت.-مثنوی بیشترین تأثیر را بر هویت فردی (۳.۸) و عرفانی (۳.۲) نشان داد. نتیجه گیری: ادبیات کودک، با تلفیق آموزه های اخلاقی، فرهنگی و تاریخی، چارچوبی پویا برای تربیت هویت محور فراهم می کند و می تواند به کاهش مسائل هویتی در عصر حاضر کمک شایانی نماید. ترکیب هوشمندانه داستان های بازنویسی شده از شاه نامه، گلستان سعدی،کلیله و دمنه و مثنوی، در برنامه ریزی آموزشی می تواند تمام ابعاد هویت کودک را پوشش دهد. پیشنهاد می شود کتاب های مصور با روایت های ساده شده برای گروه های سنی پایین تر توسعه یابد.The Role of Literary Texts in Strengthening Children’s Identity: A Novel Approach to Educational Pedagogy
Background and Objective: Persian classical literature, as a treasury of identity-shaping concepts, plays a significant role in shaping children's character. This study aimed to analyze the impact of adapted books from Shahnameh, Golestan-e Saadi, Kalila and Demna, and Masnavi-e Ma'navi on components of national, moral, individual, social, and mystical identity in children. Research Method: This study employs quantitative content analysis to examine the components of identity in 15 adapted literary works derived from Persian classics—Shahnameh, Golestan-e Sa’di, Kalila and Demna, and Masnavi-ye Ma’navi—published in recent decades. The reliability of the coding categories was confirmed using Scott’s pi coefficient (82%). The sample consisted stories selected from 15 Iranian-authored books tailored for children and adolescents. Data were collected via a researcher-developed checklist (including identity indicators) and analyzed using SPSS.. Key Findings: • Shahnameh was the most influential text in fostering national identity, with an average score of 4.7. • Kalila and Demna excelled in strengthening moral (score: 4.6) and social identity (4.3). • Golestan-e Saadi emphasized Persian language and moral identity (4.4). • Masnavi had the greatest impact on individual (3.8) and mystical identity (3.2). Conclusion: Children's literature, by integrating ethical, cultural, and historical teachings, provides a dynamic framework for identity-centered education and can significantly mitigate contemporary identity-related challenges. A strategic combination of adapted stories from Shahnameh, Golestan-e Saadi, Kalila and Demna, and Masnavi in educational curricula can comprehensively address all dimensions of a child's identity. It is recommended that illustrated books with simplified narratives be developed for younger age groups.
تبلیغات
