بررسی حیات و دیدگاه های صوفیانه ابومحمد مرتعش (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
ابو محمد مرتعش از صوفیان پرآوازه قرن سوم و چهارم هجری قمری است. او دهقان زاده ای از اهالی نیشابور بود که پس از توبه و روی آوردن به زندگی زاهدانه تحت تعلیم و تربیت شیوخ بزرگ مکتب ملامتیه و مکتب بغداد یعنی ابو حفص حداد (د 264 تا 270 ق) و ابو عثمان حیری (د 298ق) و جنید بغدادی (د 298 ق) قرار می گیرد. تأثیرپذیری او از هردو مکتب به طور کامل در سخنان، روش و منش او نمایان است. او همچون اخلاف ملامتی اش، بسیار بر خوار کردن نفس و دوری از ریا و پنهان کردن فضایل تأکید داشت و همچون اهل سهو بسیار بر بجای آوردن احکام آن توصیه می کرد و سماع و سخنان شطح آمیز را نمی پسندید. در سلوک عملی مجاهدت دشواری داشت و فقر را اساس سلوک صوفیانه می دانست. مقامات عرفانی نزد او عبارتند از: صبر، اخلاص، محبت، فقر و توحید. او در سال 328 ه .ق در شونیزیه بغداد وفات یافت و همانجا به خاک سپرده شد. صوفیان بسیاری به صحبت او رسیده اند، اما تنها از ابو نصر سراج (د 378 ق)به عنوان مرید صاحب خرقه او یاد شده است که این ادعا نیز دقیق به نظر نمی رسد. در این پژوهش کیفی مطالب مرتبط با این شخصیت از تذکره ها، آثار عرفانی و کتب تواریخ استخراج و با رویکرد تحلیل محتوا و با استفاده از روش کلارک و بروان مورد تحلیل قرار گرفت.A survey on spiritual life and mystical views of Abū Mohammad Al-Murta`esh
Abū Muhammad Al- Murta`esh is one of the famous Sufis of the 3rd and 4th centuries of Hijri. He was a peasant born from the people of Neyshābūr, who after repenting and turning to an ascetic life, was educated by the great sheikhs of the Malamatis and the school of Baghdad, namely Abū Hafṣ Haddād (d. 270/881), Abū ʿUthmān al-Ḥīrī (d. 298/910) and Al-Junayd al-Baghdādī (d. 298/910). His influence from both schools is fully visible in his words, method and character. Like other Malamatis, he emphasized a lot on humiliating the self, avoiding hypocrisy, and hiding virtues, and like the sobrieties (Ahle al-Sahv), he advised a lot on obeying the rules of Shari'ah, and he didn't like Samā (mystic singing and dancing) and šaṭḥiyyāt (ecstatic statements). He struggled hard in treating path (sulūk) and considered poverty (Faqr) as the basis of Sufi conduct. According to him, the mystical stages (Maqāmāt) are: patience (Sabr), sincerity (Ikhlāṣ), love, poverty and monotheism (Tawḥīd). He died at 328/939 in Shaunizia, Baghdad, and was buried there. Many Sufis have company with him, but only Abū Naṣr al-Sarrāj (d. 378/988) has been mentioned as a disciple of his cloak, which does not seem accurate. In this qualitative research, the data related to him gathered from hagiographies, mystical works and historical books and analyzed with the approach of content analysis and using the Clark and Barwan method.
تبلیغات
