تبیین الگوی ارزیابی عملکرد و پاسخگویی سازمان حسابرسی ایران از دیدگاه خبرگان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
حسابرسی اعتباربخشی به اطلاعات مندرج در صورت های مالی است. حسابرسی فرآیند نظام پاسخگویی است و پاسخگویی ضرورت برقراری نظام رفاه اجتماعی است. با چنین تعابیری نقش و جایگاه حسابرسی در کشور از ویژگی و برجستگی خاص برخوردار می باشد. ارزیابی عملکرد سازمان حسابرسی می تواند منجر به بهبود فرآیندها، افزایش اعتماد عمومی، افزایش پاسخگویی و ارتقای کیفیت خدمات حسابرسی شود. با توجه به اینکه نقش سازمان حسابرسی به عنوان یک سازمان کلیدی در اقتصاد کنونی ایران بسیار حائز اهمیت است و نقش آن در حفظ شفافیت مالی، اطمینان استفاده کنندگان، رشد اقتصادی پایدار و پایداری نظام مالی و اقتصادی بسیار تأثیرگذار است. هم چنین، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی سازمان حسابرسی مسئله اصلی استفاده کنندگان خدمات حسابرسی به صورت ویژه سرمایه گذران فعلی و بالقوه می باشد. پژوهش حاضر باهدف تبیین الگوی ارزیابی عملکرد و پاسخگویی سازمان حسابرسی ایران از دیدگاه خبرگان انجام شده است. از منظر اجرا پژوهش حاضر کیفی و به روش نظریه پردازی داده بنیاد در مقطع زمانی سال 1402 از طریق مصاحبه با خبرگان انجام گرفته است. خبرگان پژوهش شامل 16 نفر از حسابداران، اعضای هیئت علمی خبره و حسابرسان می باشد. همچنین، جهت رتبه بندی ابعاد، مؤلفه ها و شاخص ها الگوی پژوهش از آزمون فریدمن استفاده گردیده است. یافته های پژوهش نشان که الگوی ارزیابی عملکرد و پاسخگویی سازمان حسابرسی کشور در قالب 2 بُعد، 11 مؤلفه و 59 شاخص تدوین گردیده است. ابعاد الگوی پیشنهادی پژوهش بر اساس نظرات خبرگان دارای 2 بُعد اصلی ارزیابی عملکرد و پاسخگویی می باشد، بُعد ارزیابی عملکرد شامل مؤلفه حسابرسی و بازرسی قانونی، مؤلفه حسابداری و تدوین اصول و ضوابط حسابرسی، مؤلفه خدمات مشاوره ای، مؤلفه آموزش تحقیقات و انتشارات، مؤلفه گزارشگری پایداری، مؤلفه تدوین استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی و مؤلفه حسابرسی مبتنی بر فن آوری اطلاعات می باشد. همچنین، بُعد پاسخگویی شامل مؤلفه پاسخگویی مالی، مؤلفه پاسخگویی عملیاتی، مؤلفه پاسخگویی سیاسی و مؤلفه پاسخگویی سازمانی می باشد. طبق نتایج آزمون فریدمن بُعد ارزیابی عملکرد در رتبه اول و بُعد پاسخگویی در رتبه دوم قرار گرفت. همچنین، در بُعد ارزیابی عملکرد به ترتیب مؤلفه حسابرسی و بازرسی قانونی در رتبه اول، مؤلفه حسابداری و تدوین اصول و ضوابط حسابرسی در رتبه دوم، مؤلفه خدمات مشاوره ای در رتبه سوم، مؤلفه آموزش تحقیقات و انتشارات در رتبه چهارم، مؤلفه تدوین استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی در رتبه پنجم، مؤلفه گزارشگری پایداری در رتبه ششم و مؤلفه حسابرسی مبتنی بر فن آوری اطلاعات در رتبه هفتم قرار گرفت. در بُعد پاسخگویی به ترتیب مؤلفه پاسخگویی مالی در رتبه اول، مؤلفه پاسخگویی عملیاتی در رتبه دوم، مؤلفه پاسخگویی سازمانی در رتبه سوم و مؤلفه پاسخگویی سیاسی در رتبه چهارم قرار گرفت. الگوی ارزیابی عملکرد و پاسخگویی سازمان حسابرسی کشور به سازمان حسابرسی در راستای دستیابی به اهداف، مأموریت ها و وظایف یاری می رساند. همچنین، با بررسی دقیق و موشکافانه نقاط ضعف سیستم عملکردی و پاسخگویی را شناسایی و اقدام های لازم اصلاحی جهت بهبود مستمر را انجام می دهد.Explaining the model of performance evaluation and accountability of Iran's audit organization from the experts' point of view
Objective: Accreditation audit is the information included in the financial statements. Auditing is the process of the accountability system, and accountability is the necessity of establishing the social welfare system. With such interpretations, the role and position of auditing in the country has a special feature and prominence. The performance evaluation of the audit organization can lead to the improvement of processes, increase of public trust, and increase of accountability and improvement of the quality of audit services. Considering that the role of the audit organization as a key organization in Iran's current economy is very important and its role is very effective in maintaining financial transparency, users' confidence, sustainable economic growth and the stability of the financial and economic system. Also, evaluating the performance and accountability of the audit organization is the main issue for users of audit services, especially current and potential investors. The present study was conducted with the aim of explaining the pattern of performance evaluation and accountability of Iran's audit organization from the experts' point of view.
Methods: From the point of view of implementation, the current qualitative research was conducted by the foundation's data theorizing method in 1402 through interviews with experts. Research experts include 16 accountants, expert faculty members and auditors. Also, in order to rank the dimensions, components and indicators of the research model, Friedman's test was used.
Results: The findings of the research show that the model for evaluating the performance and accountability of the country's audit organization has been developed in the form of 2 dimensions, 11 components and 59 indicators. The dimensions of the proposed research model based on experts' opinions have 2 main dimensions of performance evaluation and accountability, the performance evaluation dimension includes the audit and legal inspection component, the accounting component and the compilation of audit principles and regulations, the consulting service component, the research and publication training component, and the sustainability reporting component. , the component of compiling international financial reporting standards and the audit component is based on information technology. Also, the accountability dimension includes financial accountability component, operational accountability component, political accountability component and organizational accountability component. According to the results of Friedman's test, the dimension of performance evaluation ranked first and the dimension of accountability ranked second. Also, in the dimension of performance evaluation, the audit and legal inspection component is ranked first, the accounting component and compilation of auditing principles and rules is ranked second, the consulting services component is ranked third, the research training and publications component is ranked fourth, the component of compiling international reporting standards Finance ranked fifth, sustainability reporting component ranked sixth, and information technology-based audit component ranked seventh. In the accountability dimension, the financial accountability component ranked first, the operational accountability component ranked second, the organizational accountability component ranked third, and the political accountability component ranked fourth.
Conclusion: The performance and accountability evaluation model of the country's audit organization helps the audit organization to achieve its goals, missions and tasks. Also, it identifies the weak points of the performance and accountability system with a careful and thorough examination and takes the necessary corrective measures for continuous improvement.
تبلیغات
