چالش های دیپلماسی سایبری در ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شناخت دیپلماسی سایبری در ادبیات سیاسی ایران و تحلیل چالش های اصلی و راهکارهایی عملی برای بهره برداری از دیپلماسی سایبری در جهت توسعه و تقویت دیپلماسی کشور. در این تحقیق با تکنیک تحلیل ثانویه و مرور نظام مند دستاوردهای پژوهش های پیشین و باتوجه به نوع انتظارات مطرح، با شیوه تحلیلی - توصیفی و از روش کتابخانه ای استفاده می شود. در تحلیل چالش ها و موانع دیپلماسی سایبری ایران، نخستین عامل مهمی که مطرح می شود، تحریم ها و محدودیت های فناوری است. دومین مانع بزرگ، مسائل امنیتی و تهدیدات سایبری است که کشورها در سطح جهانی با آن مواجه اند. ایران در سال های اخیر تجربه حملات سایبری گسترده ای را از سوی گروه های هکری و دولت های خارجی داشته است. چالش سوم مربوط به حکمرانی فضای مجازی است. سیاست های داخلی مانند فیلترینگ گسترده و محدودیت های دردسترس بودن اینترنت در ایران، توانایی تعامل با دیگر کشورها در فضای دیجیتال را کاهش داده است. از سوی دیگر، سوم ویکی از مهم ترین چالش ها، ضعف هماهنگی و برنامه ریزی داخلی در اجرای دیپلماسی سایبری است. درحالی که دیپلماسی سایبری باید به طور جامع و هماهنگ میان نهادهای مختلف کشور ازجمله وزارت امور خارجه، وزارت ارتباطات، سازمان های امنیتی و نهادهای خصوصی صورت گیرد. دیپلماسی سایبری برای ایران نه تنها یک ضرورت، بلکه یک چالش بزرگ در دنیای دیجیتال است. کشورهایی که بتوانند به طور مؤثر از این ابزار برای تقویت روابط بین المللی و مقابله با تهدیدات سایبری استفاده کنند، قادر خواهند بود نقش مهم تری در نظام جهانی ایفا کنند. ایران باتوجه به موقعیت ژئوپلیتیکی خود و تهدیدات متعددی که با آن مواجه است، نیازمند یک دیپلماسی سایبری استراتژیک و هماهنگ است تا بتواند از این فرصت ها بهره برداری کند و موانع موجود را برطرف سازد.Challenges of Cyber Diplomacy in Iran
Cyber diplomacy in Iran’s political literature is regarded as a key instrument in international relations and in strengthening the country’s position at both regional and global levels. This form of diplomacy encompasses a set of activities and strategies that enable the Iranian government to engage with other states in the digital domain and manage cyber threats effectively. Given Iran’s geopolitical position and the numerous challenges it faces in the cyber arena-including sanctions and cyberattacks-the necessity of adopting a comprehensive and coordinated approach to cyber diplomacy has become increasingly evident. This research aims to examine the conceptualization of cyber diplomacy and to analyze the main challenges as well as practical strategies for leveraging it to enhance and expand the country’s diplomatic capacity. Employing secondary analysis and a systematic review of prior research, the study adopts a descriptive-analytical approach through library-based methods. In analyzing the challenges and obstacles to Iran’s cyber diplomacy, the first major factor identified is sanctions and technological restrictions. These sanctions not only limit access to advanced technologies but also constrain Iran’s ability to employ such technologies to strengthen its cyber diplomacy. The second major obstacle concerns security issues and global cyber threats. Iran has experienced extensive cyberattacks from hacker groups and foreign states in recent years, which has intensified the need to strengthen defensive systems and develop effective strategies to counter such threats. The third challenge relates to the governance of cyberspace. Domestic policies-such as extensive filtering and restrictions on internet accessibility-reduce the country’s capacity to engage digitally with other nations and hinder the effective utilization of cyber diplomacy opportunities. Moreover, one of the most critical challenges is the lack of coordination and internal planning in the implementation of cyber diplomacy. This form of diplomacy should be pursued comprehensively and in coordination among various state institutions, including the Ministry of Foreign Affairs, the Ministry of Communications, security agencies, and private-sector entities. In essence, cyber diplomacy represents not only a necessity for Iran but also a major challenge in the digital era. Countries capable of effectively employing this tool to enhance international relations and counter cyber threats will be able to play more prominent roles in the global system. In light of these challenges, the cyber diplomacy of the Islamic Republic of Iran requires strategies that integrate defensive measures with international cooperation to strengthen its position at both regional and global levels. Regionally, Iran can enhance its capacity to address cyber threats by forming cyber alliances with neighboring countries and utilizing indigenous capabilities. Establishing common defensive frameworks and supporting technological startups within the region can reduce dependency on foreign technologies. Furthermore, leveraging regional social media platforms to disseminate cultural and political messages will reinforce Iran’s soft power among Islamic countries. At the global level, Iran should seek a more active role in international organizations related to cyberspace, such as the International Telecommunication Union, to increase its influence in shaping global cyber governance regulations. Collaboration with neighboring states and global powers such as Russia and China to promote a multipolar order in cyberspace will further enhance Iran’s deterrent capacity. Additionally, academic and technological exchanges with advanced countries, combined with public diplomacy initiatives aimed at improving Iran’s international image, can contribute to strengthening the country’s global standing. Overall, the integration of defensive strategies and international cooperation, along with the effective use of soft power and local capacities, plays a vital role in advancing Iran’s cyber diplomacy. This approach can pave the way for sustainable security and greater influence within the global cyber landscape. Iran thus requires a strategic and coordinated cyber diplomacy framework to seize emerging opportunities and overcome existing challenges.
تبلیغات
