تبیین نقش تفرق سیاسی در عدم تحقق اهداف طرح مجموعه شهری تهران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش با تمرکز بر «تفرّق سیاسی» و ضعف های حکمروایی چندسطحی، علل ناکامیِ اجرای طرح مجموعه شهری تهران را واکاوی می کند. رویکرد تحقیق، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادیِ هدایت‑شده است: اسناد بالادست، مصوبات و گزارش های رسمی منتخب در دوره ی پس از ۱۳۷۴، با معیارهای ورود/خروج مشخص و بر پایه ی چارچوب نظری اقتصاد سیاسی فضا، شبکه شهری–منطقه ای و نظریه های برنامه ریزی منطقه ای بررسی شدند. یافته ها نشان می دهد فقدان نهاد هماهنگ کننده ی فرامنطقه ای، تداخل کارکردی و تعارض میان سازمان های بخشی، تمرکز اختیارات و منابع در تهران، و غلبه منطق بازار بر منطق سیاست گذاری فضایی، موجب گسست عملکردی تهران و پیرامون و بی اثر شدن اهداف طرح شده است. مقاله با عملیاتی سازی ابعاد «تفرّق سیاسی» (حکمرانی، برنامه ریزی، قلمرو/فضا، کنشگران، بستر نهادی) و ارائه ی یک مدل مفهومی چهار بُعدی (ساختاری، فرایندی، کنشگران، سیاست گذاری فضایی)، راهکارهایی چون ایجاد نهاد هماهنگی فرامنطقه ای، تفویض اختیارات به سطوح محلی، تنظیم توافق نامه های فضایی بین شهری و تمرکززدایی هوشمند خدمات عمومی را پیشنهاد می کند. این چارچوب می تواند مبنایی برای بازمهندسی حکمروایی در منطقه کلان شهری تهران باشد.متن
Clarifying the Role of Political Fragmentation in the Non-Realization of the Goals of Tehran's Urban Complex Plan
This study investigates why Tehran’s Urban Complex Plan has failed to materialize, focusing on political fragmentation and weaknesses in multi‑level spatial governance. Using a descriptive–analytical design and guided document analysis, we review supra‑regional planning documents, cabinet approvals since ۱۹۹۵/۱۳۷۴, and official reports through the lenses of the political economy of space, regional planning theories, and urban–regional network approaches. Findings indicate that the absence of a supra‑regional coordinating authority, overlapping mandates and conflicts among sectoral agencies, the centralization of powers and resources in Tehran, and the dominance of market‑oriented decision‑making have sustained functional disintegration between Tehran and its periphery and undermined the Plan’s objectives. We operationalize the dimensions of “political fragmentation” (governance, planning, territorial/spatial, actors, and institutional context) and propose a four‑pillar conceptual model (structural, procedural, actor‑coordination, and spatial policy). Policy suggestions include establishing a supra‑regional coordinating body, devolving powers to local tiers, inter‑municipal spatial compacts, and smart decentralization of higher‑order public services. The framework offers a basis for re‑engineering metropolitan governance in the Tehran region.
تبلیغات
