بررسی شاخص های رشد هوشمند شهری از منظر عدالت فضایی در سطح محلات ساری (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شهرهای ایران که در گذشته ساختاری فشرده و متراکم داشتند، اکنون دچار پراکندگی فضایی و رشد افقی کنترل نشده شده اند. این پدیده که تحت عنوان رشد پراکنده شناخته می شود، ناشی از نبود مدیریت مناسب و ضعف در اجرای سیاست های کنترل توسعه شهری است. در پی چالش های ناشی از توسعه ناپایدار شهری، رویکرد رشد هوشمند به عنوان راهکاری برای پاسخگویی به نیازهای امروز و حفظ محیط زیست مطرح شده است. هدف این پژوهش، بررسی شاخص های رشد هوشمند شهری از منظر عدالت فضایی شهری در سطح محلات شهر ساری است. بدین منظور، ۶۲ محله شهر ساری بر اساس ۴۲ شاخص در ۶ گروه اقتصادی، اجتماعی، مسکن، کالبدی، دسترسی و حمل و نقل، و فضای سبز مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از روش آنتروپی شانون، وزن هر شاخص و گروه شاخص ها تعیین و سپس با روش تاپسیس، امتیاز و رتبه نهایی محلات بر اساس کل شاخص ها و به تفکیک گروه ها محاسبه شد. تحلیل همبستگی مکانی با شاخص موران نشان داد که بیشترین نابرابری فضایی مربوط به شاخص های محیط زیستی و اقتصادی است. نتایج حاکی از آن است که محلات واقع در مناطق ۱ و ۲ و منطقه فرسوده شهر، به طور کلی امتیاز بالاتری در شاخص ها دارند، به جز شاخص های محیط زیستی که محلات منطقه ۳ وضعیت بهتری نشان می دهند. همچنین، محلات مرکزی شهر نسبت به محلات پیرامونی از امتیاز بالاتری برخوردارند. این یافته ها نشان دهنده توزیع نابرابر شاخص های رشد هوشمند در سطح محلات شهر ساری و لزوم توجه به عدالت فضایی در برنامه ریزی های شهری است.متن
Examining Urban Smart Growth Indicators from the Perspective of Spatial Justice at the Neighborhood Level in Sari
Iranian cities, which once had dense and compact structures, are now experiencing spatial dispersion and uncontrolled horizontal growth. This phenomenon, known as sprawl, results from inadequate management and weaknesses in enforcing urban development policies. In response to the challenges of unsustainable urban development, the smart growth approach has emerged as a solution to address today's needs while preserving the environment. The purpose of this study is to examine urban smart growth indicators from the perspective of spatial justice at the neighborhood level in Sari. To this end, ۶۲ neighborhoods in Sari were evaluated based on ۴۲ indicators across six categories: economic, social, housing, physical, accessibility, transportation, and green spaces. Using the Shannon entropy method, the weight of each indicator and group of indicators was determined, and then the TOPSIS method was used to calculate the final score and ranking of the neighborhoods based on all indicators and by category. Spatial correlation analysis with the Moran index revealed that the greatest spatial inequality pertains to environmental and economic indicators. The results indicate that neighborhoods in districts ۱ and ۲ and the dilapidated area of the city generally have higher scores on the indicators, except for environmental indicators, where neighborhoods in district ۳ show better conditions. Additionally, central city neighborhoods have higher scores than peripheral ones. These findings highlight the unequal distribution of smart growth indicators across Sari's neighborhoods and the need for attention to spatial justice in urban planning.
تبلیغات
