بررسی پیکرک های T شکل دوره نوسنگی در فلات ایران و منطقه های همجوار آن در بال شرقی هلال حاصلخیز (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هلال حاصلخیز منطقه ای است که برای اولین بار تغییرات اقتصادی، اجتماعی و ایدئولوژیک به شالوده و عناصر تشکیل دهنده دوره نوسنگی در آن ظاهر شد. یکی از مؤلفه های نوسنگی گرایی آن چیزی است که باستان شناسان از آن به عنوان انقلاب نمادها یاد می کنند که به طور برجسته در هنر پیکرک سازی نوسنگی تجلی یافت. به طورکلی، پیکرک سازی یکی از ویژگی های مهم نوسنگی گرایی محسوب می شود و ساخت پیکرک ها دارای سابقه ای قدیمی تر از دوران نوسنگی است. از اواسط هزاره نهم پیش ازمیلاد در کنار پیکرک های حیوانی، تعداد محدودی پیکرک های انسانی با خطوط شماتیک نیز مستند شده است. در پایان هزاره هشتم پ م، دگرگونی اساسی، شامل ساخت پیکرک های انسانی در بیشتر محوطه های دوره نوسنگی دیده شده است. پیکرک های T شکل به عنوان یکی از فرم های انتزاعی انسان در عصر نوسنگی است و رواج آنها به عنوان یکی از مهم ترین مشخصه های دوره نوسنگی باسفال در برخی محوطه های نوسنگی شمال میان رودان، غرب و جنوب غربی ایران بوده است. پیکرک های Tشکل به عنوان یکی از شکل های اصلی پیکرک های نوسنگی است که در محوطه های تپه شیخی آباد، تپه سراب، تپه علی کش، تپه سبز، تپه چغاسفید، تپه تولایی، چغابنوت، چغاسفید، تپه سنگ چخماق، جارمو و چای اونو به دست آمده است. در این مقاله با روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای تلاش دارد که پرسش هایی را ارزیابی کند که پیکرک های T شکل در چه بازه زمانی از دوره نوسنگی بیشترین رواج را داشته است و شواهد آنها در چه محوطه هایی قابل ردیابی است؟ خاستگاه پیکرک های T شکل در چه منطقه یا مناطقی از هلال حاصلخیزی دیده می شود؟ پیکرک های T شکل، همسو با گسترش روابط فرامنطقه ای در عصر نوسنگی باسفال از اوایل هزاره هفتم تا هزاره ششم پ م در کنار مواردی چون سفال منقوش و ابسیدین در زاگرس گسترش داشته است که احتمال ارتباط آنها با جوامع دام دار و کوچ رو وجود دارد.T-Shaped Figurines in the Neolithic Period in Iranian Plateau and Adjacent Areas in the Eastern Wing of the Fertile Crescent
The Fertile Crescent is the region where the economic, social, and ideological changes that marked the beginning of the Neolithic Age first appeared. One of the components of Neolithization is the Revolution of Symbols, which was prominently manifested in the Neolithic figurine art. In general, the making of figurines has an older background than the Neolithic era, because figurine art is considered one of the important aspects of Neolithization. From the middle of 9,000 BC, alongside animal figures, a limited number of human figures with schematic lines have also been documented. A fundamental transformation involved the construction of human figures, which appeared in most Neolithic sites at the end of the 8th century BC. T-shaped figures are one of the abstract human forms from the Neolithic era, and they have been an essential feature of the Pottery Neolithic period, with prevalence in some Neolithic sites in northern Mesopotamia, as well as western and southwestern Iran. T-shaped figurines are one of the primary shapes of Neolithic figurines found at sites such as Tepe Sheikhi Abad, Tepe Sarab, Ali Kosh, Sabz, Chagha Sefid, Tepe Tula’i, Chogha Bonut, Chogha Mish, Tepe Sang-i Chakhmaq, Jarmo, and Çayönü. This article aims to evaluate and study these questions using a descriptive-analytical research method, drawing on library resources. Specifically, it seeks to determine in which sites and periods of the Neolithic era T-shaped body evidence is most common or can be traced. The origin of T-shaped bodies can be seen in which region(s) of the Fertile Crescent? T-shaped figurines are in line with the expansion of transregional relations during the Pottery Neolithic era (from approximately 7,000 to 6,000 BC). They have spread along with items such as engraved pottery and Obsidian in the Zagros region, which may be related to herding and nomadic societies.
تبلیغات
