بررسی کارآمدی نظریه حرکت جوهری صدرالمتألهین در تحلیل پدیده تبدل صُوَر (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پدیده تبدّل صور یا بطور دقیق تر جایگزینی یک صورت نوعیه با صورت نوعیه دیگر در جهان مادّی، رخدادی است که تحلیلی فلسفی می طلبد. صدرالمتالهین بر پایه مبانی فلسفی خود ضمن ایراد انتقادات جدی به «کون وفساد» با ارائه نظریه «حرکت جوهری» و راه دادن حرکت در جواهر جسمانی، تحلیل فلسفی نوینی از این پدیده به دست می دهد. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش اصلی است: «آیا تحلیل ملاصدرا از پدیده تبدل صور با توجه به اشکالات او بر نظریه کون و فساد و بر پایه حرکت جوهری، تحلیلی کارآمد است؟» بر این اساس، در این مقاله با روش کتابخانه ای و تحلیل محتوا و با جست وجوی داده های مرتبط با هدف و سؤال اصلی تحقیق، ابتدا «نظریه کون و فساد» با توجه بیشتر به آثار ابن سینا تقریر و اشکالات ملاصدرا بر آن تبیین شده است، سپس نظریه «حرکت جوهری» و تحلیل آن از پدیده تبدّل صور بیان شده است. بررسی های این مقاله در مقام جمع بندی و نتیجه گیری نشان می دهد، تحلیلی که ملاصدرا از چگونگی تبدّل صور ارائه می دهد؛ گرچه تفاوت های اساسی با تحلیل مبتنی بر نظریه کون و فساد دارد اما در نهایت همان اشکالاتی که ملاصدرا بر نظریه کون و فساد وارد می دانست به خود او نیز وارد خواهد بود.Investigating the Efficiency of Mullā Ṣadrā’s Theory of Substantial Motion in Explaining the Transformation of Specific Forms
The phenomenon of the transformation of forms (istiḥālat al-ṣuwar), or more precisely, the substitution of one specific form (ṣūrah) with another in the material world, is an issue that demands philosophical inquiry. Drawing on his philosophical foundations, Mullā Ṣadrā presents a novel analysis of this phenomenon through his theory of substantial motion (al-ḥarakat al-jawhariyya), which allows for change within the physical substance (jawhar), while also offering a serious critique of the classical theory of generation and corruption (al-kawn wa al-fasād). This research seeks to address the central question: Does analysis of the transformation of forms —given his critique of and shortcomings regarding the theory of generation and corruption (al-kawn wa al-fasād) and in light of his doctrine of substantial motion —provide an effective philosophical explanation? To answer this question, the paper employs library-based research and content analysis methods, focusing on primary and secondary sources relevant to the topic. First, the classical theory of generation and corruption is reviewed, with particular attention to the views of Ibn Sīnā and the criticisms put forward by Mullā Ṣadrā. Then, Ṣadrā’s theory of substantial motion and its implications for the analysis of the transformation of forms are discussed. In conclusion, the findings indicate that while Mullā Ṣadrā’s account of the transformation of forms offers a fundamentally distinct approach compared to the traditional view of generation and corruption, it ultimately faces similar conceptual challenges to those he identified in the classical position.
تبلیغات
