تأثیر داستان های فلسفی بر درک کودکان از مفهوم عین الربطی معلول به علت (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
نحوه پرورش تفکر منطقی در کودکان، امروزه به دغدغه مشترک جهانی بدل شده و در جهان رویکردها و اصول متفاوتی در این امر وجود دارد. در رویکردی که مبنای پژوهش حاضر است، همراه با رشد مهارت تفکر در کودکان، آموزش مفاهیم فلسفی خصوصاً مفاهیم حکمت متعالیه مهم تلقی می گردد؛ چراکه رشد تفکر برمبنای صحیح، بهتر از رشد تفکر بدون پایه است. از میان مبانی این حکمت، اعتقاد به نحوه رابطه موجودات با خداوند به عنوان علت هستی بخش، از مهم ترین مسائلی است که می تواند بر ارتقای درک توحیدی و ایجاد بنیان های اعتقادی قوی در کودکان مؤثر باشد. همچنین اثبات امکان آموزش این مفهوم دشوار در مقیاسی کوچک، راه را برای آموزش مفاهیم دیگر در مقیاس های گسترده تر هموار می کند. پژوهش حاضر با روش کتابخانه ای و میدانی، ضمن بررسی این مسئله از دیدگاه فلاسفه اسلامی، به بررسی تأثیر دو طرح داستانی در القای مبنای صحیح در این زمینه پرداخته است. هدف این تحقیق تعیین تأثیر داستان های مذکور بر درک کودکان از رابطه عین الربطی معلول به علت است. در این بررسی نیمه تجربی، یک گروه پانزده نفره از کودکان سیزده تا شانزده سال به صورت تصادفی در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج نشان داد، دو طرح داستانی که برای القای مفهوم عین الربطی معلول به علت به کودکان 13 تا 16 ساله نگاشته شده بود (با در نظر گرفتن نتایج حاصل پیش آزمون و پس آزمون و سنجش آن با استفاده از آزمون t وابسته) در رسیدن به هدف موفق بوده و درک کودکان از این مفهوم را افزایش داده است. از اثبات امکان انتقال یکی از دشوارترین مفاهیم فلسفی به کودکان در مقیاسی کوچک، این نتیجه را می توان گرفت که اگر متخصصان این زمینه با همکاری نویسندگان ماهر به این عرصه ورود کنند و داستان هایی جذاب برای کودکان نوشته شود؛ می توان مفاهیم مهم فلسفه اسلامی را به کودکان انتقال داد و از این طریق، اعتقادات آنها را با مفاهیم صحیح پایه ریزی نمود.The Impact of Philosophical Stories on Children’s Understanding of the Concept of the Effect’s Essential Dependence (ʿAyn al-Rabṭī) on the Cause
The cultivation of logical thinking in children has become a shared global concern, with diverse approaches and principles existing worldwide. In the approach underlying the present research, alongside developing children’s thinking skills, teaching philosophical concepts—particularly those of Transcendent Theosophy (Ḥikmat Mutaʿāliyah)—is deemed essential, as fostering thought based on sound foundations is preferable to unfounded intellectual growth. Among the principles of this philosophical tradition, belief in the mode of relation between created beings and God as the existence-bestowing Cause (ʿIllat) constitutes one of the most significant issues capable of enhancing children’s theological comprehension and establishing robust doctrinal foundations. Furthermore, demonstrating the feasibility of teaching this complex concept on a small scale paves the way for instructing other concepts on broader levels. Employing library and field research methods, this study examines the issue from the perspective of Islamic philosophers while investigating the impact of two narrative frameworks in imparting sound foundational understanding. The research aims to determine the effect of these stories on children’s grasp of the relation of the effect’s (Maʿlūl) essential dependence (ʿAyn al-Rabṭī) on the cause. In this semi-experimental investigation, a fifteen-member group of children aged thirteen to sixteen underwent randomized pre-test and post-test evaluations. Results indicated that the two-story frameworks—designed to convey the concept of the effect’s essential dependence on the cause to 13–16-year-olds—proved effective in achieving the objective, enhancing children’s understanding of this concept (as measured by pre-test/post-test analysis using the dependent t-test). By demonstrating the feasibility of conveying one of philosophy’s most challenging concepts to children on a small scale, it may be concluded that if specialists in this field collaborate with skilled authors to create engaging stories for children, key concepts of Islamic philosophy can be transmitted to them, thereby establishing their beliefs upon sound conceptual foundations.
تبلیغات
