ارزیابی اثرات اقدامات عمرانی در تثبیت جمعیت روستایی، مطالعه موردی: دهستان اک، شهرستان تاکستان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
حوزه های تخصصی:
شماره صفحات:
۸۷ - ۱۰۴
دریافت مقاله
آرشیو
چکیده
سکونتگاه های روستایی در سال های اخیر با هدف دستیابی به شرایط مساعد زندگی و ایجاد برابری، عدالت، کاهش فقر و نابرابری، ، بویژه نابرابری بین شهر ها و روستاها، در معرض طرح ها و پروژه های بزرگ عمرانی با حجم سرمایه گذاری بالا قرار گرفته اند تا زمینه تثبیت جمعیت را در روستاها فراهم کنند. این مقاله به بررسی و ارزیابی اثرات اقدامات عمرانی انجام شده در تثبیت جمعیت روستایی دهستان اک پرداخته است. در همین راستا سؤال اساسی تحقیق این است که چه رابطه ای بین اقدامات عمرانی انجام شده و تثبیت جمعیت روستایی در محدوده مورد مطالعه وجود دارد. روش تحقیق از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و از نظر نوع کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات به دو شیوه کتابخانه ای و میدانی است. جامعه آماری شامل 9 روستای دهستان اک می باشد. تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش کمی با استفاده از داده های پیمایش میدانی و داده-های سرشماری (1395-1355) انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی شامل میانگین، میانه و انحراف معیار استفاده شد. سپس با استفاده از مدل آنتروپی، تعادل جمعیت و توزیع سکونت اندازه گیری شد و برای آزمون فرضیه از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های حاصل از مدل آنتروپی نشان می دهد که در سنجش میزان پراکندگی و روند تغییر اندازه سکونتگاه ها میزان آنتروپی از مقدار 6/139 درسال 1355 به میزان 7/119 در سال 1395 کاهش یافته است. همچنین میزان آنتروپی پراکنش و توزیع فضایی جمعیت روستایی از مقدار 9/159 درسال 1355 به مقدار 2/148 در سال 1395 رسیده است. هر چه میزان آنتروپی کمتر باشد نشان دهنده توزیع متعادل است بنا براین بر اساس نتایج مدل، توزیع نظام سکونتگاهی و جمعیت در سطح دهستان متعادل تر شده است. همچنین نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری نشان می دهد که اثرات اقدامات عمرانی انجام شده در ابعاد مختلف با کاهش مهاجرت رابطه معناداری داشته و بیشترین ضریب همبستگی بین دو بعد اجتماعی و اقتصادی با ضریب 06/1 درصد می باشد.Assessing the Impact of Development Projects on Rural Population Stabilization: A Case Study of Ek County in Takestan Township
In recent years, with the aim of achieving favorable living conditions and creating equality, justice, reducing poverty and inequality, rural settlements have been exposed to large construction plans and projects with high investment volumes to provide the basis for stabilizing the population in villages. This article examines and evaluates the effects of construction measures carried out in stabilizing the rural population of Ek district. In this regard, the basic question of the research is what is the relationship between the construction measures carried out and the stabilization of the rural population in the study area. The research method is descriptive-analytical in nature and applied in nature. The method of collecting information is library and field methods. The statistical population includes 9 villages of Ek district. Data analysis was done quantitatively using field survey data and census data (1355-1395). Descriptive statistics including mean, median and standard deviation were used for data analysis. Then, using the entropy model, population balance and settlement distribution were measured, and structural equation modeling was used to test the hypothesis. The findings of the entropy model show that in measuring the dispersion and the change in the size of the settlements, the entropy level has decreased from 139.6 in 2015 to 119.7 in 2015. Also, the amount of entropy of distribution and spatial distribution of rural population has increased from 159.9 in 1355 to 148.2 in 1395. The lower the amount of entropy indicates a balanced distribution, therefore, based on the results of the model, the distribution of the settlement system and population at the village level has become more balanced. Also, the results of structural equation modeling show that the effects of construction measures carried out in different dimensions have a significant relationship with the reduction of migration, and the highest correlation coefficient between the two social and economic dimensions is 1.06%.