شایستگی های معلمی

این پژوهش با هدف کاوش و توصیف ابعاد فرهنگ سازمانی دانشگاه فرهنگیان از منظر توسعه شایستگی های معلمی انجام شد. داده های پژوهش بر اساس طرح پژوهش کیفی با رویکرد پدیدار شناسی و به کمک مصاحبه عمیق نیمه ساختارمند جمع آوری شد. مشارکت کنندگان در پژوهش مبتنی بر شیوه نمونه گیری هدفمند و با رعایت تنوع گروه ها به تعداد 44 نفر در چهار گروه: اساتید، مدیران و کارشناسان سازمان مرکزی، و دانشجویان از دانشگاه فرهنگیان، همچنین اساتید دانشگاه ها در حوزه های تعلیم و تربیت و تربیت معلم از دانشگاه های خوارزمی، تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی و علامه طباطبایی تهران انتخاب شدند. داده ها به کمک مصاحبه عمیق اکتشافی جمع آوری شدند. مصاحبه با اساتید، مدیران و کارشناسان سازمان مرکزی دانشگاه فرهنگیان و همچنین اساتید دیگر دانشگاه ها به شیوه انفرادی و با دانشجویان مصاحبه به شیوه گروه های کانونی انجام شد. از تحلیل داده ها ابعاد شش گانه شایستگی های معلمی: دانش نظری، دانش عملی، نگاه توحیدی و زیبا شناختی، باورهای حرفه ای، توانمندی های فردی و فراشایستگی ها با 15 مولفه؛ و در بخش فرهنگ سازمانی دانشگاه فرهنگیان، ابعاد شش گانه فلسفه تربیت، اعتماد، تربیت معلم، تعاملات درون و برون سازمانی، ارزشهای سازمانی و فاصله قدرت با 17 مولفه استنباط شد.

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی صلاحیت ها و شایستگی های معلمی دانشجو معلمان رشته آموزش الهیات دوره های کارشناسی پیوسته ی دانشگاه فرهنگیان انجام شد. روش ها: این پژوهش براساس نظریه ی داده بنیاد و روش استراوس و کوربین، که یکی از روش های مطرح در پژوهش های کیفی است، انجام شده است. جهت گردآوری داده از تیم خبره به تعداد 13 نفر که شامل متخصصان دانشگاهی و اجرایی مرتبط با موضوع و نخبگان آگاه به روش مصاحبه نیمه ساختار یافته تا حصول به اشباع نظری استفاده شده است که تیم مذکور به شیوه غیرتصادفی و تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند. نتایج تحقیق در قالب مدل پارادایمی شکل گرفت. یافته ها: داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد که در قالب مدل پارادایمی بدین صورت شکل گرفت: آموزش و ارتقای توانایی های تخصصی و شناختی، پذیرش خود، آگاهی از هیجانات خود، توسعه مهارت های حل مسئله، توسعه سواد چندگانه، رسیدن به هویت حرفه ای، توسعه مهارت های تدریس، ویژگی های شخصیتی و روان شناختی، پرورش بعد اعتقادی (ارزش ها)، مهارت های معنوی، پرورش مهارت های ارتباطی و فنی-تخصصی و مدیریت موثر تعارضات در محیط یادگیری. برای تایید روایی و پایایی الگوی به دست آمده، از رویکرد لینکلن و گوبا شامل مقبول بودن، انتقال پذیری، اطمینان پذیری و تایید پذیری استفاده شده است. نتیجه گیری: دانشگاه فرهنگیان دارای ظرفیت های زیادی در بحث ایجاد صلاحیت ها و شایستگی های حرفه ای در دانشجو معلمان می باشد و نیز بر مبنای یافته ها و نتایج به دست آمده، رهنمودهایی همچون بهره برداری و بهینه سازی فضا، امکانات، تجهیزات موجود، و تبدیل آن به فضای مرکز توسعه آموزش دانشگاه فرهنگیان در هر پردیس برای عملی شدن برنامه ارائه شده است.