تربیت زیبایی شناسانه

هدف این پژوهش، تبیین دیدگاه زیبایی شناختی علامه طباطبایی در المیزان و دلالت های آن در تعیین اهداف تربیت زیبایی شناسانه بوده است. برای دستیابی به این هدف، دو پرسش اساسی طرح گردیده است: 1. دیدگاه قرآنی علامه طباطبایی در مورد زیبایی شناسی چیست؟ 2. بر مبنای نظرگاه ایشان، چه اهدافی را می توان در تربیت زیبایی شناسانه استخراج کرد؟ برای استخراج یافته های تحقیق، از روش پژوهش تحلیل مفهومی و روش استنتاجی بهره گرفته شده است. یافته های حاصل از این پژوهش، بیان گر این است که در متن آیات قرآنی، زیبایی ها در سه محور محسوس، معقول و اخلاقی مورد تأکید قرار گرفته اند. متناظر با گزاره های توصیفی و تجویزی مستخرج از آیات قرآنی و دیدگاه های علامه، در ساحت تربیت زیبایی شناختی؛ اهداف ذیل قابل استنباط بوده است: غایتمندی زیبایی ها، دستیابی به جمال مطلق، فناپذیربودن زیبایی ها(محسوس)، نگرش ژرف نگرانه داشتن، زمینه امتحان الهی، دلبسته نبودن نسبت به زیبایی ها، عامل هدایت، زمینه ساز دستیابی به معرفت، استوار نمودن عهد الهی و زمینه ساز دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی.

تربیت زیبایی شناسانه به صورت برنامه ی درسی آشکار یا نهان در چارچوب برنامه های درسی در فرهنگ های مختلف وجود داشته است؛ و در تاریخِ تعلیم و تربیت از اهمیتی بنیادین برخوردار بوده و در مقاطعی دیگر به امری تزیینی و حاشیه ای بدل شده و تنها در جنب دروس و مواد آموزشی دیگر قابلیت رخ نمودن داشته است . اما توجه به بینش های فلسفی و اندیشه ورزانه ای که در باب اهمیت امر زیبایی شناسانه مطرح گردیده است و آن را در پیوند با ساحت هستی شناسانه ی جهان و وجود آدمی قرار داده است، ما را در برابر منظر متفاوتی از تاثیر هنر در کلیت یک نظام تربیتی قرار می دهد؛ اگر هر ساختار تعلیم و تربیتی در جستجوی هدفی جامع و همه جانبه نگر در تربیت متربیان است نمی تواند از تاثیر هنر غفلت نماید، زیرا تربیت هنری تنها به معنای لذت صرف و یا امری حاشیه ای در ساحت تعلیم و تربیت نیست، بلکه شکل دهنده ی نحوه بود و باش و هویت متربیان است. از این چشم انداز تربیت هنری خود به عنوان شاکله ای مطرح می شود که می توان آن را یکی از بنیادهای محوری هر نظام تعلیم و تربیت بایسته ای قرار داد و کم توجهی به آن به معنای نادیده انگاشتن ابعاد جامع وجود آدمی به عنوان مربی – متربی است. مبانی فلسفی تربیت زیبایی شناختی چیست؟ مولفه اصلی و گستره ی تربیت زیبایی شناسانه چیست و تربیت هنری چگونه فهم ما را از کلیت یک نظام تعلیم و تربیت دگرگون می نماید؟واژگان کلیدی: تعلیم و تربیت، تربیت زیبایی شناسانه، تربیت هنری، پدیدارشناسی