اکرم هاشمی پور

تحول دیجیتال به عنوان یکی از الزامات اساسی سازمان های معاصر، مستلزم برخورداری کارکنان از شایستگی های دیجیتال مناسب است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی علل و پیامدهای چالش های توسعه شایستگی های دیجیتال کارکنان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته با رویکرد اکتشافی است و بر مبنای ترکیب استقرا و قیاس انجام شده است. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان دانشگاهی و متخصصان منابع انسانی سازمان های دولتی استان لرستان و با استفاده از نمونه گیری هدفمند و اصل کفایت نظری گردآوری و داده های کیفی با روش تحلیل محتوا، تحلیل شده اند. در بخش کمّی، بر اساس یافته های کیفی، پرسشنامه ای طراحی شده است و داده ها با استفاده از روش نقشه شناختی فازی (FCM) تحلیل شده اند. نتایج پژوهش نشان داد عواملی مانند مقاومت نهادینه در برابر تغییر و ترویج رویه های سنتی، ناهمگونی بین نسلی در شایستگی های دیجیتال، اضطراب دیجیتال و ترس از فناوری های جدید از مهم ترین عوامل موجد چالش های توسعه شایستگی های دیجیتال کارکنان هستند. همچنین، پیامدهایی همچون اینرسی سازمانی و تضعیف تحول دیجیتال، کاهش اثربخشی تحول دیجیتال سازمان و فرسایش و ناکارآمدی شایستگی های دیجیتال کارکنان به عنوان مهم ترین پیامدهای این چالش ها شناسایی شدند. یافته های پژوهش می تواند مبنایی برای بازنگری سیاست ها و برنامه های توسعه سرمایه انسانی دیجیتال در سازمان های دولتی فراهم آورد.

با توجه به محیط های پیچیده امروزی، یکی از سبک های رهبری که می تواند به خوبی با محیط متحول امروزی سازگار شود، سبک رهبری آفتاب پرست است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی علل گرایش و پیامدهای به کارگیری سبک رهبری آفتاب پرست در سازمان های دانش بنیان انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش های اکتشافی است. همچنین، این پژوهش از نوع پژوهش های آمیخته به صورت کیفی و کمّی و بر مبنای فلسفه قیاسی استقرایی است. جامعه آماری پژوهش خبرگان هستند که با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل کفایت نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و روایی نظری و روش پایایی سنجی درون کدگذار و میان کدگذار تأیید شد. همچنین، ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمّی پرسشنامه است. داده های کیفی با روش تحلیل محتوا و داده های کمّی با روش نقشه شناختی فازی تحلیل شدند. در این پژوهش، شرایط ابهام آلود و غیرقابل پیش بینی محیطی به عنوان مهم ترین علل گرایش و گسترش ظرفیت رقابت پذیری سازمان به عنوان مهم ترین پیامدهای سبک رهبری آفتاب پرست شناسایی شدند.