پرویز رحیمی مصلح آبادی

از آنجا که بهروزی سازمانی با اتخاذ رویکرد مثبت نگری به دنبال بهبود شادی و عملکرد در محیط های کاری است، طراحی الگوی بهروزی سازمانی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، هدف این پژوهش قرار گرفت. این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی است که داده ها از طریق روش نمونه گیری نظری و مصاحبه عمیق ساختاریافته با 18 نفر از مدیران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جمع آوری گردید و سپس با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. حاصل این مصاحبه ها، مجموعه ای از مضامین اولیه بود که طی فرایند کدگذاری باز، گردآوری و از درون آن ها مقوله هایی استخراج شد. سپس در مرحله کدگذاری محوری، پیوند میان این مقوله ها ذیل عناوین شرایط علّی، پدیده محوری، راهبردها، عوامل زمینه ای، شرایط مداخله گر و پیامدهای بهروزی سازمانی در قالب پارادایم کدگذاری محوری تبیین شدند. در ادامه و در مرحله کدگذاری انتخابی نیز سیر داستان ترسیم شد. یافته ها نشان داد مؤلفه های فضیلت حرفه ای، فضیلت اجتماعی کار و سرمایه روان شناختی افراد از جمله عوامل اصلی در شکل دادن بهروزی سازمانی کارکنان بوده است. بهروزی سازمانی متشکل از سه لذت حرفه ای، رابطه ای و انعکاسی است که با ایجاد مالکیت روان شناختی در کارکنان به همراه عوامل مداخله گر و زیرساختی، ایجادکننده پیامدهای انتقالی، توسعه ای و عملکردی است.

در دنیای امروز، مشارکت کارکنان در سازمان یکی از پیش شرط های مهم توسعه سازمانی محسوب می شود. عواملی موجب می گردد تا کارکنان مشارکت چندانی در بیان نظرات خود در سازمان ها نداشته باشند و سکوت پیشه کنند. این مسأله به بحران سکوت سازمانی منتهی می شود. این تحقیق با هدف شناسایی، اولویت بندی و تحلیل مؤلفه های تأثیرگذار بر سکوت سازمانی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به انجام رسیده است. بدین منظور، با توجه به پیشینه پژوهش، مدلی مفهومی برای تبیین روابط میان متغیرهای پژوهش مورد سنجش قرار گرفت. این تحقیق، توصیفی-همبستگی و از نظر هدف، از نوع کاربردی است. کلیه مدیران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سطوح عالی، میانی و اجرایی، جامعه آماری این تحقیق را تشکیل دادند که برابر با 424 نفر هستند. حجم نمونه شامل 206 نفر است که بر اساس فرمول برآورد میانگین یک صفت کمی و با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب شده اند. برای جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه ای محقق ساخته استفاده شده است. روایی محتوایی پرسشنامه توسط پنلی از صاحبنظران تأیید شد و پایایی پرسشنامه ها نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 81/0 مورد تأیید قرار گرفت. داده های جمع آوری شده توسط نرم افزار Spss/Win 20مورد محاسبه قرار گرفت. برای آزمون فرضیه ها از تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مؤلفه های سازمانی- مدیریتی، رفتاری و ارتباطی- تعاملی به ترتیب به عنوان مهم ترین عوامل تأثیرگذار در تبیین سکوت سازمانی کارکنان هستند.