احمد زیلجیچ

این مقاله به بررسی نقش ترجمه در شکل دهی به دریافت، بازنمایی و تحول شعر حافظ در بالکان غربی طی اواخر دوران عثمانی و دوره هابسبورگ می پردازد. با تحلیل ترجمه ها، پارامتن ها و تفاسیر مرتبط، نشان داده می شود که شعر حافظ از سده های پیشین تا قرن نوزدهم از دو سنت عمده عبور کرده است؛ نخست: سنت عثمانی که حافظ را در چارچوب ادبیات عرفانی می خواند؛ دوم: سنت ترجمه های اروپایی که با تأکید بر جنبه های عاشقانه و لذت گرایانه، خوانشی کاملاً نو ایجاد کرد. این تحول، تحت تأثیر رمانتیسیسم آلمانی و از طریق ترجمه های واسطه ای شکل گرفت. مطالعه حاضر با اتکا بر نظریه های ترجمه لارنس ونوتی و پیوتر بلومچینسکی، ترجمه را نه تنها به عنوان انتقال معنا، بلکه به مثابه بازآفرینی فرهنگی می بیند که در هر بستر تاریخی و اجتماعی به شکل متفاوتی عمل می کند.