رضا خنار

زمینه و هدف: تحلیل بالینی و روان شناختی تجربه زیسته، فرآیند هویت یابی و چالش های اختلال پنداری افراد ایسکشوال در ایران. مواد و روش ها: پژوهش با رویکرد آمیخته (تبیینی متوالی) انجام شد. جامعه آماری، افراد ایسکشوال ۱۸ تا ۵۰ ساله ساکن ایران بودند. در بخش کمی، ۲۱۵ نفر با نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و پرسشنامه های جمعیت شناختی، افسردگی‑اضطراب‑استرس، بهزیستی روان شناختی ریف، استرس اقلیت، اختلال پنداری درک شده، هویت یابی و راهبردهای مقابله را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با ضریب همبستگی پیرسون، آزمون تی مستقل، تحلیل واریانس یک راهه و رگرسیون گام به گام انجام شد. در بخش کیفی، ۱۸ مصاحبه ی عمیق نیمه ساختاریافته با روش تحلیل مضمون تأملی براون و کلارک بررسی گردید. یافته ها: ۵۸٫۱٪ افسردگی، ۵۲٫۶٪ اضطراب و ۶۱٫۴٪ استرس متوسط تا شدید داشتند. همه فرضیه ها تأیید شد. استرس اقلیت قوی ترین پیش بین افسردگی (ضریب بتای ۰٫۳۸) و هویت یابی قوی ترین پیش بین بهزیستی روان شناختی (ضریب بتای ۰٫۳۸) بودند. تحلیل کیفی پنج مضمون اصلی را آشکار ساخت: فرآیند خودآگاهی و کشف هویت، تجربه اختلال پنداری، چالش های خانوادگی و اجتماعی، پیامدهای روان شناختی، و راهبردهای مقابله و تاب آوری. نتیجه گیری: آسیب روانی افراد ایسکشوال در ایران نه به دلیل گرایش آنان، بلکه ناشی از استرس اقلیت، فشار ازدواج، اختلال پنداری اجتماعی و حرفه ای و نبود حمایت ساختاری است. کامیونیتی های آنلاین و خودپذیری، مهم ترین عوامل حفاظتی به شمار می روند.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین سازوکارهای شرطی سازی فرهنگی رنج و تحلیل الگوهای تقویت اجتماعی در بازتولید بهزیستی کاذب در مراجعان بالینی انجام شد. مواد و روش ها: روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیل مضمون (نسخه برون و کلارک) بود. جامعه پژوهش را مراجعان بالینی استان مازندران در سال ۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آن ها، ۱۶ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بالینی بود و داده ها با استفاده از نرم افزار مکس کیودا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل «نظام پاداش دهی نمادین (مقدس سازی ایثارگری)»، «درونی سازی هنجاری و تجسم بهزیستی کاذب (تحریف شناختی رنج)»، و «گسست هویتی و فرسودگی بالینی خاموش (تجلی روان تنی)» گردید. الگوهای تقویت اجتماعی با پاداش دهی به رنج های فردی، بهزیستی کاذب را بازتولید می کنند. نتیجه گیری: بهزیستی کاذب، سازوکاری دفاعی و پاسخی انطباقی به فشارهای جمع گرایانه فرهنگی است که به فرسودگی خاموش و نشانه های بدنی منجر می شود. این یافته ها ضرورت طراحی مداخلات بالینی بومی سازی شده را برای تعدیل این الگوها آشکار می سازد.