جمشید هاشمی

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و هیپنوتراپی بر استرس ادراک شده زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر مراجعه کننده به کیلینک های گوارش شهر تهران در زمستان سال 1403 بودند. تعداد 45 زن به صورت تصادفی ساده در 3 گروه شناختی-رفتاری (15 زن)، هیپنوتراپی (15 زن) و گروه کنترل (15 زن) قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش اول تحت 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شناختی-رفتاری و گروه آزمایش دوم 8 جلسه 90 دقیقه ای هیپنوتراپی قرار گرفتند. از مقیاس استرس ادراک شده (PSC) کوهن و همکاران (1983) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی برای تحلیل داده ها استفاده شد. نرم افزار تحلیل داده ها SPSS نسخه 29 بود. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله مذکور در مرحله پس آزمون و پیگیری اثربخشی معناداری بر استرس ادراک شده داشته است (05/0>P). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که درمان شناختی-رفتاری اثربخشی بیشتری نسبت به هیپنوتراپی بر کاهش استرس ادراک شده دارد (05/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که درمان شناختی-رفتاری و هیپنوتراپی می توانند به عنوان شیوه های درمانی مناسب برای کاهش استرس ادراک شده در زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی به کار برده شوند و تقدم استفاده در کاهش استرس ادراک شده زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر با درمان شناختی-رفتاری است

هدف پژوهش مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و هیپنوتراپی بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر بود. نوع طرح پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر مراجعه کننده به کیلینک های گوارش شهر تهران در زمستان سال 1403 بودند. تعداد 45 زن به صورت تصادفی ساده در 3 گروه شناختی-رفتاری (15 زن)، هیپنوتراپی (15 زن) و گروه کنترل (15 زن) قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش اول تحت 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شناختی-رفتاری و گروه آزمایش دوم 8 جلسه 90 دقیقه ای هیپنوتراپی قرار گرفتند. از پرسشنامه کیفیت زندگی سندرم روده تحریک پذیر (IBS-QIL-34) پاتریک و همکاران(1998) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی برای تحلیل داده ها استفاده شد. نرم افزار تحلیل داده ها SPSS نسخه 29 بود. نتایج نشان داد هر دو مداخله مذکور در مرحله پس آزمون و پیگیری اثربخشی معناداری بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت داشته است (ƞ 2 =0/75 ،Sig=0/001 ،F=127/07). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که درمان شناختی-رفتاری اثربخشی بیشتری نسبت به هیپنوتراپی بر بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دارد (0/05>p). می توان نتیجه گیری کرد که، در راستای بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی می توان از نتایج این پژوهش استفاده کرد و تقدم استفاده در بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر با درمان شناختی-رفتاری است.