صفی الله مولوی زاده

بازگشت طالبان به قدرت پس ازخروج ایالات متحده از افغانستان، تحولات عمده ای درنظم منطقه ای ایجاد کرد و جایگاه چین را به عنوان یک بازیگر نوظهور درسیاست منطقه ای بازتعریف نمود. این پژوهش با طرح این مسئله که چگونه جمهوری خلق چین با بهره گیری ازسازوکارهای اقتصادی به دنبال تأمین منافع امنیتی و ژئوپلیتیکی خود درافغانستان تحت حاکمیت طالبان است، اهمیت ویژه ای برای فهم راهبردهای نوین چین درآسیای مرکزی، امنیت داخلی آن (به ویژه درسین کیانگ) وپروژه های اقتصادی فرامرزی چون «یک کمربند-یک راه» دارد. هدف اصلی پژوهش تحلیل فرصت ها و چالش هایی است که این رویکرد برای سیاست خارجی چین به همراه دارد. سؤال تحقیق این است که چگونه جمهوری خلق چین با بهره گیری ازسازوکارهای اقتصادی وتقویت نفوذ ژئوپلیتیکی در پی افزایش قدرت وتأمین منافع امنیتی خود درافغانستان تحت حاکمیت طالبان است؟ فرضیه اصلی براین استوار است که سیاست های چین در افغانستان بر گسترش روابط با طالبان از طریق بهره گیری ازسازوکارهای اقتصادی و امنیتی به عنوان ابزار قدرت افزایی تاثیر گذاشته و منجر به افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی ودسترسی به منابع راهبردی افغانستان شده است. این پژوهش با استفاده از نظریه رئالیسم تهاجمی و به شیوه کیفی و با استفاده از روش تحلیل توصیفی – تحلیلی انجام شده وداده ها برمبنای منابع کتابخانه ای وگزارش های معتبرگردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهدکه چین تلاش دارد بدون درگیر شدن در مداخلات نظامی پرهزینه، طالبان را به سوی رفتارهای مسئولانه تر سوق دهد؛ با این حال بی ثباتی سیاسی افغانستان، رقابت ژئوپلیتیکی قدرت های منطقه ای وبحران مشروعیت بین المللی طالبان، چالش هایی جدی درمسیر دستیابی به اهداف راهبردی چین ایجادکرده اند.