اسماء فنی اصل

این مقاله به بررسی یکی از انتقادات اساسی بر فلسفه اخلاق سورن کی یرکگور، یعنی اتهام «آنارشی اخلاقی»، می پردازد. السدیر مک اینتایر بر اساس سنت ارسطویی و توماسی استدلال می کند که تأکید کی یرکگور بر «تعلیق غایت شناسانه اخلاق» و اولویت ایمان فردی بر اخلاق عمومی، عقلانیت اخلاقی را تضعیف کرده و زمینه نسبی گرایی و توجیه خودسرانه اعمال غیراخلاقی را فراهم می آورد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-توصیفی، ابتدا نسبت اخلاق و ایمان و مفهوم «تعلیق» در اندیشه کی یرکگور را تبیین کرده و سپس چهار محور اصلی نقد مک اینتایر (غیرعقلانی بودن گذار به اخلاق، ناسازگاری درونی، محافظه کاری و پیامدهای آنارشیک) را مورد بررسی قرار می دهد. با استناد به پاسخ های فیلسوفان معاصر و استدلال های درون متنی کی یرکگور، نشان داده می شود که این انتقادات عمدتاً مبتنی بر فهم ناقص آثار او هستند. یافته ها بیانگر آن است که «تعلیق غایت شناسانه اخلاق» در فلسفه کی یرکگور یک قاعده عمومی نیست، بلکه تجربه ای استثنایی، پارادوکسیکال و مشروط به معیارهایی مانند «اضطراب»، «رنج تنهایی» و «عشق» است که مانع سوءاستفاده از آن می شود؛ بنابراین، اخلاق کی یرکگور، باوجود فردگرایی رادیکال، به آنارشی نمی انجامد و در عوض، متعهد به بنیان گذاری اخلاقی اصیل و شورمندانه ای است که در آن فرد با مسئولیت شخصی ارزش ها را درونی می سازد.

یکی از مسائل مهم در حوزه فلسفه دین، مسئله شرّ است. مسئله شر به این می پردازد که اگر وجود خدایی قادر مطلق و خیر محض را قبول داشته باشیم، چگونه می توانیم تمامی شرور موجود در عالم را باوجود این خدا خیر محض جمع کنیم. در این مقاله سعی شده باتوجه به آثار و اندیشه های سورن کیرکگور، پاسخی ایمان گرایانه و اگزیستانسیالیستی برای مسئله شر ارائه شود. وی با تأکید بر اصالت فرد، تنها راه وصول به آن را زندگی دینی می دانست. فرد در زندگی دینی تنها با خداوند مواجه است و از جمع و قراردادهای آن فاصله می گیرد و به انزوا و تنهایی کشیده می شود. این تنهایی رنجی برایش به همراه خواهد داشت که نشانه ای در جهت اصیل شدن وی است. فرد با آزادی و ایمان اش این رنج را می پذیرد و این رنج برایش شیرین می شود. وی دین دار واقعی را کسی می داند که شر و رنج را به عنوان امری ضروری می داند و آماده پذیرش آن است. پاسخی که می توانیم برای مسئله رنج باتوجه به اندیشه های کیرکگور ارائه دهیم این است که فرد مومن با رویکرد مثبت به رنج، چالش های زندگی را لطف الهی برای پرورش خود می داند. پس شرور و رنج نه تنها برایش نقصی بر خیر محض و قادر مطلق بودن خداوند نیست، بلکه هدیه و لطفی از جانب خدا برای بنده است تا توانایی های او را به فعلیت رسانده و او را به اصالت هدایت کند. فرد با آزادی این رنج را می پذیرد.