سمانه عابدینی

در تصحیح متون کهن علاوه بر تهیه دست نویس های معتبر استفاده از روش های علمی و شناخت معیارهای تصحیح و نگاه انتقادی امری ضرور است. عماد فقیه کرمانی از شعرای سده هشتم هجری است که دیوان اشعار وی را یک بار رکن الدین همایونفرخ و یک بار یحیی طالبیان و محمود مدبری چاپ کرده اند. با وجود دو تصحیح از دیوان عماد به دلیل عدم استفاده از دست نویس های معتبر و همچنین عدم روشمندی در تصحیح، لغزش ها و ایراداتی در هر دو چاپ به چشم می خورد. یکی از ایرادات موجود در هر دو چاپ ضبط های اشتباه در تصحیح همایونفرخ و ورود همان ایرادات بدون اصلاح در تصحیح طالبیان و مدبری است. با بررسی دست نویس های هر دو چاپ مشخص شد این ایرادات ناشی از بدخوانی دست نویس ها است. طالبیان و مدبری بدون در نظر گرفتن ضبط های درست دست نویس های مورد استفاده خود برخی از این مشکلات را در متن مصحح خود تکرار کرده اند. همچنین در این تصحیح بدون رجوع به اصل دست نویس های چاپ همایونفرخ متن چاپ شده را با حرف اختصاری «چ» و نسخه بدل های آن را با حرف اختصاری «نچ» در پاورقی آورده اند. در این پژوهش سعی شده است تا علاوه بر نشان دادن مشکلات مشترک در هر دو چاپ با خوانش درست و دقیق دست نویس های مورد استفاده آنها و دستیابی به دست نویس های تازه یافته، صورت صحیح ابیات را به دست دهیم.