ترسیم سناریوی تحول دیجیتال سازمان مبتنی بر هوش دیجیتال: رویکرد شناختی فازی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مدیریت استراتژیک هوشمند سال ۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴
253 - 284
حوزههای تخصصی:
تحول دیجیتال به عنوان یکی از چالش های راهبردی سازمان های بزرگ صنعتی، نیازمند درک عمیقی از چالش ها و پیشران های درونی و بیرونی سازمان است. این پژوهش با هدف شناسایی چالش های تحول دیجیتال و ترسیم سناریوهای تحول در یک سازمان صنعتی بزرگ با تأکید بر نقش هوش دیجیتال انجام شد. طرح پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی بود و در سه مرحله اجرا شد. در مرحله کیفی، جامعه آماری شامل ۳۰ نفر از مدیران، متخصصان و کارشناسان تحول دیجیتال در شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس بود که با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و از مصاحبه نیمه ساختاریافته به عنوان ابزار گردآوری داده استفاده شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل تم انجام گرفت. در مرحله کمی، از مشارکت ۱۰ نفر از خبرگان برای تکمیل ماتریس تأثیرات علّی استفاده شد و داده ها با روش نقشه شناختی فازی تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که چالش های تحول دیجیتال در چهار سطح حکمرانی، ساختاری، منابع انسانی و محیط رقابتی قابل دسته بندی هستند و چالش هایی چون زیرساخت فناوری ناکارآمد، نبود سیاست روشن برای داده و سبک رهبری غیر دیجیتال، بیشترین اثرگذاری را بر دیگر عوامل دارند. سناریوهای ترسیم شده نیز نشان دادند که اصلاح ساختار، ارتقاء مهارت دیجیتال و انگیزش میان مدیران نقش مهمی در موفقیت تحول دارند. نتیجه گیری این پژوهش آن بود که تحول دیجیتال نیازمند نگاهی سیستمی، ترکیبی و آینده نگر است و بدون هم راستایی هم زمان در سطوح مختلف سازمانی، پیاده سازی فناوری های نوین اثربخش نخواهد بود. استفاده از هوش دیجیتال به عنوان عامل واسطه ای راهبردی می تواند به طور معناداری موفقیت این مسیر را تسهیل کند.