مهناز مظهری

رشد پدیده خودشیفتگی آکادمیک و پیامدهای منفی آن در محیط های دانشگاهی، همراه با کم توجهی پژوهش های پیشین به عوامل زمینه ساز شکل گیری این پدیده در سطح سازمانی و نهادی، موجب ایجاد خلا پژوهشی در فهم جامع و یکپارچه فرآیند شکل گیری خودشیفتگی آکادمیک شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تلفیق عوامل مؤثر در سطوح فردی و سازمانی، درصدد ارائه تصویری کامل و چندبعدی از این پدیده در محیط دانشگاهی ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شد و فرایند پژوهش مطابق با دستورالعمل PRISMA طراحی و گزارش گردید. داده های پژوهش از ۱۶ مقاله کیفی منتخب منتشرشده بین سال های ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۴ و نمایه شده در پایگاه های Google Scholar، Scopus،SID و Noormagsاستخراج شد و کیفیت روش شناختی آن ها با استفاده از چک لیست CASP مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام شد و پایایی تحلیل از طریق توافق میان دو کدگذار و محاسبه ضریب کاپای کوهن (K = 0.815) تأیید گردید. فراترکیب پژوهش ها منجر به شناسایی پنج مضمون اصلی شد: (۱) شکنندگی هویت و عزت نفس آکادمیک، (۲) روابط قدرت محور و سلطه گر در دانشگاه، (۳) بسترهای تربیتی ناکارآمد، (۴) فرهنگ خودشیفته پرور، و (۵) ساختارها و سیاست های نهادی خودشیفته پرور. نتایج نشان داد که خودشیفتگی آکادمیک پدیده ای میان سطحی و چندبعدی است که در بستر تعامل ویژگی های فردی با ساختارها و فرهنگ دانشگاهی شکل گرفته و بازتولید می شود.