مجید ادیب نیا

خلیج فارس به لحاظ داشتن ارزش های خاص اقتصادی، ارتباطی، استراتژیکی و فرهنگی همواره مورد توجه و کانون رقابت قدرت های بزرگ جهان بوده است. هرگاه در حاکمیت بر آن تغییری به وجود آمده، موازنه قدرت در جهان به هم خورده است. به تبع آن، تنگه هرمز نیز به عنوان دهانه یا مدخل ورودی اهمیت فوق العاده ای داشته؛ به طوری که قدرت حاکم بر خلیج فارس، بر حفظ، کنترل و تسلط خود بر تنگه هرمز می کوشیده است. در نتیجه تأمین امنیت آن یکی از اولویت های اساسی جمهوری اسلامی ایران است. موقعیت جزایر شهرستان قشم، دارای یک ارزش نظامی غیرقابل انکاری می باشند که برای حاکمیت بر تنگه هرمز، حفظ و نگهداری این جزایر لازم خواهد بود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی عوامل جغرافیایی مؤثر بر دفاع از جزیره قشم است. نوع پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی - تحلیلی (پیمایشی) است. برای گردآوری داده ها از دو روش کتابخانه ای، میدانی و از ابزار پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد. روایی پرسش نامه، مورد تأیید یازده نفر از خبرگان قرار گرفته و برای پایائی پرسش نامه ها از آلفای کرونباخ استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های آماری و تحلیل واریانس بهره گرفته شد. در نهایت بر اساس تحلیل داده ها، بیشترین تأثیر با تهدیدهای سخت و سپس با عوامل جغرافیای طبیعی و انسانی است که برای هریک به صورت مجزا پیشنهادهای کاربردی ارائه گردید. سؤال اصلی: عوامل جغرافیایی مؤثر بر دفاع از جزیره قشم و ارائه راه کار مناسب کدام است؟ روش پژوهش: روش، توصیفی - تحلیلی (پیمایشی) است. یافته های پژوهش: بیشترین تأثیر با تهدیدهای سخت و سپس با عوامل جغرافیای طبیعی و انسانی است که برای هریک به صورت مجزا پیشنهادهای کاربردی ارائه گردید

بر هم زدن امنیت پایدار در جمهوری اسلامی ایران که یکی از باثبات ترین حکومت ها در مقابله با تهدیدات سخت و نیمه سخت در منطقه متلاطم و پرتنش غرب آسیا است؛ همواره توسط بازیگران خارجی (آمریکا و هم پیمانان آن) و عناصر داخلی، با بی ثبات سازی در امنیت ملی، کنترل و جلوگیری از بالارفتن مؤلفه های قدرت ایران، تحمیل یا مدیریت طیف متنوع و هوشمند تهدیدات و به بن بست کشاندن مشروعیت نظام، دنبال شده است. اخلال و بی ثباتی در امنیت پایدار شهرها، خصوصاً شهرهایی که دارای موقعیت های خاص جغرافیایی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی می باشند، روند توسعه و امنیت آن منطقه را متأثر کرده و زمینه توسعه ناامنی در محیط پیرامونی و به تدریج کل کشور را موجب می شود. فلذا این پژوهش، ضمن برشمردن عوامل مؤثر بر امنیت پایدار شهر آمل به بیان راهکارهای دستیابی به امنیت پایدار و میزان تأثیر و اولویت هرکدام از عوامل پرداخته است. پژوهش با توجه به ماهیت، از نوع تحقیقات کاربردی؛ از نظر فرآیند اجرا، کمی بوده و داده های جمع آوری شده نیز به صورت کمی تحلیل شدند و هدف نیز، توصیفی – پیمایشی است. اطلاعات مورد نیاز از روش کتابخانه ای و مطالعات میدانی با استفاده از پرسش نامه جمع آوری شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد برای ایجاد امنیت پایدار می بایست دولتمردان و حکمرانان به طیف متنوع و وسیعی از عوامل فرهنگی- اجتماعی، اقتصادی، دفاعی و امنیتی، جغرافیایی در کنار یکدیگر، توجه داشته باشند. نتایج و و یافته های این پژوهش در قرابتی آشکار تأیید کرد که راهبرد متخاصمانه دشمن و در رأس آن آمریکا با اولویت تأثیر بر دوگانه فرهنگ و اقتصاد با همه ابعاد و در تمامی سطوح، سبک و کیفیت زندگی مردم مسلمان را که عامل اصلی ثبات یا بی ثباتی امنیت و برهم زننده مشروعیت نظام و درنهایت تأمین اهداف دشمنان می داند، نشانه رفته است.