مرضیه گودرزی

هدف اصلی در این پژوهش بررسی و رتبه بندی تأثیر عوامل روانشناختی سرمایه گذاران بر ریسک سقوط قیمت سهام شرکت ها می باشد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش داده های 122 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به عنوان نمونه آماری در طی بازه زمانی سال های 1393 تا پایان سال 1402 با استفاده از روش های مدل یابی معادلات ساختاری، رگرسیون خطی چندگانه و روش داده کاوی به صورت مقایسه ای و با بهره گیری از نرم افزارهای آموس، ایویوز و کلمنتاین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. براساس نتایج مدل یابی معادلات ساختاری، عوامل روانشناختی احساسات سرمایه گذاران و ارزش معاملات روزانه بر ریسک سقوط قیمت سهام اثر مثبت و معنی داری دارد و این اثر برای ضریب چولگی منفی بازده سهام بیشتر است. براساس نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه، شاخص خط روانشناختی و ارزش معاملات روزانه هر سهم بر ضریب چولگی منفی بازده سهام همچنین شاخص خط روانشناختی هر سهم بر نوسان پایین به بالای بازده سهام تأثیر مثبت و معنی داری دارد. بر اساس نتایج تکنیک داده کاوی، شاخص های هیجانات سرمایه گذاران، خط روانشناختی و ارزش معاملات روزانه هر سهم بر ضریب چولگی منفی بازده سهام و نیز خط روانشناختی، شاخص قدرت نسبی و سازه ارزش معاملات روزانه هر سهم بر نوسان پایین به بالای بازده سهام تأثیر مثبت و معنی داری دارند. مقایسه نتایج سه روش آماری حاکی از همسویی آنها در آزمون و تجزیه و تحلیل فرضیه ها است.