سیده زهرا میراشرفی

هدف اصلی در این پژوهش بررسی و رتبه بندی تأثیر عوامل روانشناختی سرمایه گذاران بر ریسک سقوط قیمت سهام شرکت ها می باشد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش داده های 122 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به عنوان نمونه آماری در طی بازه زمانی سال های 1393 تا پایان سال 1402 با استفاده از روش های مدل یابی معادلات ساختاری، رگرسیون خطی چندگانه و روش داده کاوی به صورت مقایسه ای و با بهره گیری از نرم افزارهای آموس، ایویوز و کلمنتاین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. براساس نتایج مدل یابی معادلات ساختاری، عوامل روانشناختی احساسات سرمایه گذاران و ارزش معاملات روزانه بر ریسک سقوط قیمت سهام اثر مثبت و معنی داری دارد و این اثر برای ضریب چولگی منفی بازده سهام بیشتر است. براساس نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه، شاخص خط روانشناختی و ارزش معاملات روزانه هر سهم بر ضریب چولگی منفی بازده سهام همچنین شاخص خط روانشناختی هر سهم بر نوسان پایین به بالای بازده سهام تأثیر مثبت و معنی داری دارد. بر اساس نتایج تکنیک داده کاوی، شاخص های هیجانات سرمایه گذاران، خط روانشناختی و ارزش معاملات روزانه هر سهم بر ضریب چولگی منفی بازده سهام و نیز خط روانشناختی، شاخص قدرت نسبی و سازه ارزش معاملات روزانه هر سهم بر نوسان پایین به بالای بازده سهام تأثیر مثبت و معنی داری دارند. مقایسه نتایج سه روش آماری حاکی از همسویی آنها در آزمون و تجزیه و تحلیل فرضیه ها است.

در ایران همواره شرکتهای دولتی مورد توجه سهامداران، سرمایه گذاران و حکومت بوده و نقش بسیار پررنگی هم در بازارهای اقتصادی کشور ایفا می کنند. از طرفی قیمت گذاری های نادرست اوراق بهادار نشان از ناکارآمدی بازار دارد و تعیین مؤلفه های تأثیرگذار و ارائه الگوی عوامل مؤثر بر قیمت گذاری نادرست می تواند به رفع اختلالات قیمت گذاری کمک نماید. بدین منظور، هدف این پژوهش، شناسایی و ارائه الگوی عوامل مؤثر بر قیمت گذاری نادرست در شرکتهای بخش عمومی می باشد. داده ها با روش کیفی و استفاده از پرسشنامه حاصل از فرآیند پژوهش محقق، از دو گروه خبرگان دانشگاهی و خبرگان حرفه گردآوری شده و با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS و LISREL مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. جهت شناسایی عوامل مؤثر بر قیمت گذاری نادرست، از تحلیل عاملی تاییدی و جهت الگوی سازی، از تحلیل ساختار استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که ضعف در 6 مؤلفه هیات مدیره، مالکیت، تئوری ذینفعان، حسابرسی، کیفیت افشا و حقوق سهامداران از معیارهای حاکمیتی و همچنین ضعف در 6 مؤلفه سایر، بازار، پایداری، سودآوری، ایفای تعهدات و فعالیت از معیارهای مالی تأثیرگذار، به ترتیب بیشترین تآثیر را بر قیمت گذاری نادرست شرکتهای بخش عمومی داشته و میزان تاثیر ضعف در معیارهای حاکمیتی نیز بیشتر از معیارهای مالی می باشد. باتوجه به اینکه تاکنون در پژوهشی به الگوسازی عوامل مؤثر بر قیمت گذاری نادرست از منظر معیارهای مالی و حاکمیتی از دیدگاه خبرگان و همچنین بررسی این موضوع در شرکتهای بخش عمومی اقدام نشده است، جنبه نوآوری و دانش افزایی پژوهش حاضر می باشد.

امروزه اهمیت قدرت اقتصادی و نقش بارز تولید ملی در توسعه اقتصادی جوامع بشری بر هیچ کس پوشیده نیست. ازطرفی اهمیت این موضوع برای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران که همواره از بدو پیروزی انقلاب تا به امروز مورد هجمه های متنوع سخت و نرم نظام سلطه قرار داشته و در حال حاضر با جنگ تمام عیار اقتصادی روبرو است، مضاعف می نماید. بدین ترتیب مقام معظم رهبری، در مقابل هجمه ها علیه ایران، بحث تولید، مانع زدایی ها و پشتیبانی ها را برای سال 1400 مطرح کرد چرا که بنیه تولیدی در هر کشور، وجوه اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و امنیت ملی را تحت تاثیر قرار می دهد که در این راستا سرمایه فکری، بستر مناسبی برای بهره وری سرمایه انسانی و فیزیکی و راهی برای نیل به موفقیت و بهبود عملکرد سازمانها در کشور قلمداد می شود و راه کامیابی شغلی و سازمانی خود، تولید، شناخت موانع تولید، مانع زدایی ها و پشتیبانی از تولید را هموار می سازند. از طرفی با وجود اینکه مدیر تصمیم گیرنده نهایی سازمانی است، اما تمامی اقدامات وی در سازمان به فرهنگ سازمانی برمی گردد که به سازمان هویت می دهد و به عنوان نظام باورها و ارزشهای مشترک می تواند بر تصمیم گیری مدیران تاثیر داشته باشد. محققین در مقاله حاضر به بیانات مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) و نام گذاری ایشان برای سال 1400 به عنوان تولید، مانع زدایی ها و پشتیبانی ها پرداخته و با به کارگیری سرمایه فکری و فرهنگ سازمانی راهکارهایی برای مانع زدایی ها از تولید و پشتیبانی از آن ارائه داده اند.