ویدا انصاری

این پژوهش با هدف بررسی نقش نهاده‌های وارداتی در توسعه صادرات شرکت‌های تولیدی ایران انجام شده است. با وجود تأثیر انکارناپذیر واردات حرفه‌ای بر توان صادراتی، ادبیات پژوهشی داخلی کمتر به این رابطه پرداخته و در سایه سیاست‌های جایگزینی واردات، این موضوع مغفول مانده است. مطالعه حاضر با روش توصیفی-پیمایشی، داده‌های مورد نیاز را از طریق پرسشنامه از نمونه آماری شامل ۹۸ شرکت تولیدی فعال در تجارت خارجی (واردات-صادرات) جمع‌آوری کرده است. تحلیل‌ها با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام پذیرفت. نتایج نشان می‌دهد که «ارزش نهاده‌های وارداتی»، «مبادی تامین» و «نوع نهاده‌ها» تاثیر مثبت و معناداری بر توسعه صادرات شرکت‌های تولیدی ایران دارند. «ارزش نهاده‌های وارداتی» به وسیله فناوری و دانش نهفته در آنها، «واردات از مبادی پیشرفته، معتبر و کارآمد» به سبب امکان تأمین مداوم و باکیفیت نهاده‌ها و «نوع نهاده‌های وارداتی» با بالا بردن توان تولید و کیفیت محصولات نهایی، نقش موثری در بالا بردن توان رقابت بین المللی شرکت‌ها ایفا می‌کنند. نوآوری اصلی این پژوهش در نگاه دوسویه به تجارت خارجی (ارتباط متقابل واردات و صادرات) است که نشان می‌دهد واردات هدفمند می‌تواند به عنوان اهرمی برای توسعه صادرات عمل کند. یافته‌های این مطالعه برای مدیران بنگاه‌ها در جهت توجه به واردات حرفه‌ای و دانش و ارتباطات حاصل از آن، به عنوان پلی برای حضور در بازارهای صادراتی مفید است و برای سیاست‌گذاران از این جهت که در کنار دغدغه‌هایی همچون حفظ تراز ارزی کشور، به اهمیت واردات به شکل مناسب و در راستای شبکه‌سازی برای ورود به بازارهای خارجی توجه کنند.