ندا اصیلی

مقدمه و اهداف : مدیریت زنجیره تأمین در فضای اقتصادی و رقابتی امروز، برای بسیاری از تصمیم گیران این حوزه چالش برانگیز بوده است. وجود تأمین کنندگان مختلف با سطوح کیفی متفاوت، هزینه های بالای تولیدی، هزینه های حمل و نقل و انتظارات از سطح کیفی محصول تولیدی باعث شده است تا تأمین کنندگانی وارد عرصه رقابت شوند که معیارهای قابل قبول را داشته باشند. همچنین نگاه دنیای مدرن به زنجیره تأمین از حالت سنتی آن خارج شده و معیارهای مربوط به پایداری زنجیره تأمین شامل معیارهای زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی بیشتر مورد توجه محققین این حوزه بوده است. توسعه تأمین کننده یک نوع همکاری بین شرکت های تولیدکننده و تأمین کننده است. هدف این مطالعه ارائه یک مدل ریاضی دومرحله ای برای انتخاب و توسعه تأمین کنندگان و بررسی عملکرد آن در شرکت زامیاد (صنعت خودروسازی) می باشد.   روش ها : در مرحله اول مدل ریاضی ارائه شده، شایستگی تأمین کنندگان قدیمی جهت ابقاء مورد بررسی قرار گرفته و در صورتی که فاقد حداقل امتیاز لازم جهت ورود به رقابت باشند، از ورود به مرحله دوم منع خواهند شد. سپس در مرحله دوم مدل ریاضی ارائه شده، تأمین کنندگان منتخب مشخص شده و میزان تولید هر کدام از آن ها در هر دوره تولیدی برنامه ریزی خواهد شد. امکان برنامه ریزی تولید برای تأمین کنندگان نیز در این مدل لحاظ شده و تأمین کننده مجاز است موجودی خود را دچار پس افت کند. علاوه بر برنامه ریزی تولید، ویژگی های محیط چنددوره ای و چندمحصولی نیز در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. مدل ریاضی پس از خطی سازی به دلیل عدم یکسان بودن جنس توابع هدف با استفاده از روش مجموع وزنی، تبدیل به مدلی تک هدفه و خطی سازی شده است. مدل ریاضی ارائه شده با استفاده از نرم افزار گمس حل شده است. یافته ها و بحث : بر اساس نتایج بدست آمده، در نظرگیری محیط چنددوره ای دو قابلیت را به مدل اضافه نموده است: نخست، این ویژگی باعث می شود تا تأمین کننده امکان برآورده کردن تقاضا به شکل پس افت را داشته باشد که در این صورت هزینه های کلی زنجیره تأمین کاهش پیدا می کند. دوم، این قابلیت باعث خواهد شد تا تأمین کنندگان قدیمی در هر دوره تولیدی امکان توسعه خود را در تمام یا برخی از معیار ها داشته باشند. همچنین، محیط چندمحصولی باعث خواهد شد تا تمامی تأمین کنندگان امکان رقابت برای تأمین حداقل یک محصول را داشته باشند و آزادی عمل بیشتری برای انتخاب تأمین کنندگان وجود داشته باشد. چنانچه تأمین کننده ای بتواند در معیارهای مورد پذیرش برای یک محصول خاص، خود را توسعه دهد می تواند به عنوان کاندید انتخاب به عنوان تأمین کننده آن محصول در نظر گرفته شود. نتیجه گیری : مدل ریاضی ارائه شده، با توجه به محیط چندمحصولی و چنددوره ای، ابزاری کارآمد برای انتخاب و توسعه تأمین کنندگان فراهم می کند و امکان تصمیم گیری بهینه برای شرکت ها را تسهیل می نماید. نتایج حاکی از آن است که این مدل می تواند هزینه های زنجیره تأمین را کاهش داده، عملکرد تأمین کنندگان قدیمی را ارتقا دهد و ورود تأمین کنندگان جدید به رقابت را ممکن سازد.