مهدی گل دوزها

دسترسی به منابع مالی یکی از اهداف اساسی نظام مالی اسلامی است. یکی از نوآوری های دهه اخیر در عرصه مباحث پولی و مالی اسلامی، انتشار انواع اوراق بهادار اسلامی موسوم به صکوک است.علیرغم رشد خارق العاده بازار جهانی صکوک، تحقیقات دانشگاهی در مورد صکوک هنوز در مرحله ابتدایی است، به ویژه به این دلیل که محققان عمیقاً به این نوآوری مالی توجه جدی نکرده اند. در حال حاضر، حجم رو به رشدی از ادبیات صکوک وجود دارد.در آغاز، ادبیات صکوک به طور گسترده به سمت تحقیقات کیفی هدایت می شد. با افزایش تعداد ابزارهای منطبق با شریعت، مطالعات در مورد صکوک به تحقیقات کمی تبدیل شد و به سمت اندازه گیری تأثیر و عملکرد صکوک و مقایسه صکوک با اوراق قرضه حرکت کرد. بیشتر تحقیقات صکوک عمدتاً بر صکوک صادر شده در مالزی، اندونزی و کشورهای شورای همکاری خلیج-فارس متمرکز است و متأسفانه حجم بسیار کمی از این تحقیقات سهم ایران بوده و در این مقاله با مرور ادبیات جهانی، خلأهای پژوهشی در زمینه صکوک در ایران نیز ارائه می گردد.نتیجه ای که از این مطالعه می شود گرفت این است که اصلی ترین حوزه های مرتبط با خلأهای پژوهشی موضوع صکوک عبارت-اند از: مالکیت قانونی و منفعت در صکوک، تحقیقات تجربی پیرامون صکوک مبتنی بر مشارکت، تحقیقات بنیادی در مورد صکوک، چگونگی ادغام صکوک و بررسی آثار آن هم چون صکوک هیبریدی، موضوعات مرتبط با توسعه پایدار همچون صکوک سبز و ...