تدوین و اولویت بندی شاخص های طراحی فضای زیستی مبتنی بر زندگی قانعانه نمونه موردی: آثار معماری اصفهان(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
گفتمان طراحی شهری دوره ۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴
83 - 100
حوزههای تخصصی:
معماری معاصر با چالش های جدی همچون اسراف منابع، مصرف بالای انرژی، اتلاف زمین و مصالح، و کاهش کیفیت زیست پذیری مواجه است و گرانی مسکن بسیاری از افراد را از دسترسی به فضای سکونتی باکیفیت محروم کرده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر مفهوم قناعت از منظر اسلامی به دنبال تدوین شاخص ها و راهکارهای طراحی فضای زیستی است که سبک زندگی قانعانه را تسهیل و ترغیب کند. در این مطالعه از آثار معماری اصفهان به عنوان نمونه موردی استفاده شد. ابتدا در جلسات طوفان فکری، مصادیق مفهوم استخراج گردید و سپس این مصادیق در نرم افزارMAXQDA دسته بندی شدند. در نهایت راهکارها ذیل پنج راهبرد اصلی قرار گرفتند: بهینه گرایی، چندمنظورگی، طبیعت دوستی، خوداتکایی و بازیافت پذیری. در مرحله اولویت بندی، ۳۰ متخصص معماری و شهرسازی فعال در منطقه اصفهان با روش مقایسه زوجی معیارها و وزن دهی بر اساس روش آنتروپی شرکت کردند. نتیجه این ارزیابی تعیین پنج راهکار ارجح به شرح زیر بود: تکمیل تدریجی بنا منطبق با بودجه ساکنان با وزن ۰.۶۱ در راهبرد بهینه گرایی، استفاده از بازشوهای کنترل پذیر با وزن ۰.۵۳ در راهبرد چندمنظورگی، ارجحیت استفاده از نور و تهویه طبیعی با وزن ۰.۶۳ در راهبرد طبیعت دوستی، بهره گیری از خاصیت خازنی مصالح در ذخیره انرژی با وزن ۰.۳۸ در راهبرد خوداتکایی، و تعمیرپذیری عناصر بنا با وزن ۰.۵۲ در راهبرد بازیافت پذیری. نتایج نهایی پژوهش در قالب دستورالعمل های اجرایی شامل ۵ راهبرد، ۱۱ راهکار عملیاتی و بیش از ۳۰ ضابطه کنترل و معیار ارزشیابی ارائه شده است.